जम्मू-श्रीनगर आता फक्त काही तासांत! वंदे भारत एक्सप्रेसचा शुभारंभ, कसा असणार मार्ग आणि वैशिष्ट काय?

जम्मू-काश्मीरमधील नागरिक आणि पर्यटकांसाठी एक अत्यंत आनंदाची बातमी आहे. जम्मू आणि श्रीनगरला जोडणाऱ्या पहिल्या वंदे भारत एक्सप्रेसला गुरुवारी रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी हिरवा झेंडा दाखवून रवाना केले. यासोबतच जम्मू आणि काश्मीर या दोन्ही राजधानींच्या शहरांमध्ये थेट रेल्वेचे जाळे पसरले आहे. या उद्घाटन समारंभाला जम्मू-काश्मीरचे मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला आणि राज्यमंत्री जितेंद्र सिंह उपस्थित होते. याआधीही ६ जून २०२५ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कटरा ते श्रीनगर दरम्यान पहिल्या थेट रेल्वे सेवेचे उद्घाटन केले होते, आता हीच सेवा जम्मू तवी रेल्वे स्थानकापर्यंत वाढवण्यात आली आहे.

वेळापत्रक आणि थांबे

ही नवीन रेल्वे सेवा २६६ किलोमीटरचे अंतर पार करेल. या मार्गावर दोन गाड्या येण्या-जाण्यासाठी चालवल्या जातील

१. पहिली गाडी (गाडी क्र. २६४०१ / २६४०२):

प्रवास: सकाळी ६:२० वाजता जम्मू तवी येथून सुटेल आणि सकाळी ११:१० वाजता श्रीनगरला पोहोचेल.

वेळ: ४ तास ५० मिनिटे.

थांबे: श्री माता वैष्णो देवी कटरा, रियासी आणि बनिहाल.

परतीचा प्रवास: दुपारी २:०० वाजता श्रीनगरहून निघून संध्याकाळी ६:५० वाजता जम्मू तवीला पोहोचेल.

वार: मंगळवार वगळता आठवड्यातून ६ दिवस.

२. दुसरी गाडी (गाडी क्र. २६४०४ / २६४०३):

प्रवास: सकाळी ८:०० वाजता श्रीनगरहून सुटेल आणि दुपारी १२:४० वाजता जम्मूला पोहोचेल.

परतीचा प्रवास: दुपारी १:२० वाजता जम्मू तवी येथून सुटेल आणि संध्याकाळी ६:०० वाजता श्रीनगरला पोहोचेल.

वार: बुधवार वगळता आठवड्यातून ६ दिवस.

प्रकल्पाची वैशिष्ट्ये आणि नागरिकांना होणारा फायदा

आधुनिक सोयीसुविधा: २० डब्यांची ही वंदे भारत ट्रेन स्वदेशी तंत्रज्ञानाने बनलेली आहे. यात 'कवच' ही सुरक्षा यंत्रणा, GPS आधारित प्रवासी माहिती प्रणाली आणि फिरणाऱ्या (रोटेटिंग) खुर्च्यांची सोय आहे.

पर्यटनाला चालना: या थेट रेल्वे लिंकमुळे प्रवासाचा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होईल, ज्यामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्था आणि पर्यटनाला मोठा चालना मिळेल.

सुमारे ४३,७८० कोटी रुपयांच्या या रेल्वे प्रकल्पाचे काम १९९० च्या दशकाच्या शेवटी सुरू झाले होते. पीर पंजाल पर्वतरांगांमधील आव्हानात्मक भौगोलिक परिस्थितीमुळे हा मार्ग पूर्ण होण्यास वेळ लागला. उधमपूर-श्रीनगर-बारामुल्ला रेल्वे लिंक (USBRL) प्रकल्पात ११९ किमी लांबीचे ३६ बोगदे आणि ९४३ पुलांचा समावेश आहे. २ मे पासून या ट्रेनची नियमित सेवा सुरू होणार आहे. तसेच अमृत भारत स्थानक योजनेअंतर्गत जम्मू तवी, कटरा, उधमपूर आणि बडगाम या स्थानकांचा पुनर्विकास देखील केला जात आहे.