नागरिकांवर पॅलेट गन कशी चालवू शकता? सर्वाच्च न्यायालयानं सुनावलं; नवे नियम करणार लागू?

दिल्लीतील जंतर-मंतरवर CJP कॉक्रोच जनता पार्टीच्या आंदोलनादरम्यान 'पेलेट गन्स'च्या (छर्रे मारणाऱ्या बंदुकांच्या) वापर ण्यात आली होती. त्याविरुद्धात सर्वोच्च न्यायालयात एक महत्त्वपूर्ण सुनावणी सुरू आहे. जमावावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सामान्य नागरिकांविरुद्ध पॅलेट गन्सच्या वापरावर पूर्ण बंदी घालण्याची मागणी करणाऱ्या याचिकेवर सुप्रीम न्यायालय सुनावणी करत आहे. देशाच्या सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटलं की, पॅलेट गन्सच्या वापराबाबत ते मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करण्यात येणार आहेत.

संपूर्ण प्रकरण काय आहे? याचिका कोणी दाखल केली?

लाइव्ह लॉच्या वृत्तानुसार, ही याचिका माजी आयपीएस अधिकारी यशोवर्धन आझाद आणि इतर दोघांनी (प्रशांत कुमार सिंग आणि शेख इरशाद मन्सूरी) सर्वोच्च न्यायालयात दाखल केली आहे. २० जुलै रोजी, परीक्षेचा पेपरफुटीच्या मुद्द्यावरून 'कॉकरोच जनता पार्टी'ने (CJP) दिल्लीत 'संसद चलो' मोर्चा आयोजित केला होता. याच आंदोलनादरम्यान, 'रॅपिड ॲक्शन फोर्स'ने (RAF) अचानक 'पंप-ॲक्शन गन्स'चा वापर करून गोळीबार केला, असे याचिकेत म्हटलंय.

'रॅपिड ॲक्शन फोर्स'ने झाडलेल्या छर्र्यांमुळे प्रशांत आणि इरशाद जखमी झाले; त्यांच्या शरीरात घुसलेल्या या छर्र्यांमुळे त्यांना तीव्र वेदना झाल्या आणि रक्तस्त्राव सुरू झाला. त्यानंतर दोन्ही जखमींना 'लेडी हार्डिंग मेडिकल कॉलेज'मध्ये नेण्यात आले, जिथे शस्त्रक्रियेद्वारे छर्रे (pellets) काढण्यात आले. या याचिकेद्वारे त्या दोघांसाठीही नुकसानभरपाईची मागणी करण्यात आली आहे.

'दिल्ली पोलिसांना पेलेट गन्स वापरण्याचे कोणतेही आदेश नाहीत'

याचिकाकर्त्यांच्या वतीने बाजू मांडताना वकील वृंदा ग्रोव्हर यांनी न्यायालयात असा युक्तिवाद केला की, दिल्ली पोलिसांना पॅलेट गन्स वापरण्याची अधिकृत परवानगी देणारा कोणताही स्थायी आदेश अस्तित्वात नाही. ग्रोव्हर यांनी न्यायालयाला सांगितले, "मी या विषयावर सखोल संशोधन केलंय. १९६७ पासून आजपर्यंत जारी करण्यात आलेल्या कोणत्याही आदेशात किंवा नियमात 'पॅलेट गन्स'च्या (छर्रे मारणाऱ्या बंदुकांच्या) वापराचा उल्लेख आढळत नाही."

त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, या विशिष्ट शस्त्राची रचना आणि स्वरूप पाहता, नागरिकांविरुद्ध त्याचा वापर करणे पूर्णपणे अयोग्य आहे. पोलिसांकडे स्वसंरक्षणाचे कोणतेही साधन नसावे, असा या याचिकेचा उद्देश नाही; तर त्याऐवजी, या विशिष्ट हेतूसाठी हे शस्त्र योग्य पर्याय नाही, असे यात प्रतिपादन करण्यात आले आहे.