काश्मीरपासून दिल्ली-NCR पर्यंत धरती हादरली; अफगाणिस्तानात 6.2 तीव्रतेचा भूकंप, अनेक भागांत भीतीचे वातावरण

शनिवारी संध्याकाळी अफगाणिस्तानच्या हिंदुकुश प्रदेशात ६.२ तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप झाला, ज्याचे जोरदार धक्के जम्मू आणि काश्मीरपासून दिल्ली एनसीआरपर्यंत उत्तर भारतातील अनेक भागांमध्ये जाणवले. राष्ट्रीय भूकंपशास्त्र केंद्राच्या (NCS) माहितीनुसार, भूकंपाचा केंद्रबिंदू अफगाणिस्तानचा हिंदुकुश प्रदेश होता आणि तो जमिनीखाली २१५ किलोमीटर खोल नोंदवला गेला. संध्याकाळच्या या जोरदार धक्क्यांमुळे, अनेक भागांतील लोक सुरक्षिततेसाठी तात्काळ आपल्या घरातून आणि उंच इमारतींमधून बाहेर आले. मिळालेल्या माहितीनुसार, या भूकंपामुळे भारतात आतापर्यंत कोणतीही जीवितहानी किंवा कोणत्याही मोठ्या पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाल्याचे वृत्त नाही. काश्मीरपासून दिल्ली एनसीआरपर्यंत भूकंपाचे धक्के जाणवले.

भूकंपाचा सर्वात मोठा परिणाम भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर या पर्वतीय राज्यात जाणवला. संध्याकाळी जमीन हादरत असताना, खोऱ्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये भीती पसरली. श्रीनगर, बारामुल्ला, अनंतनाग आणि पूंछ यांसारख्या भागांमध्ये भूकंपाचे धक्के इतके जोरदार होते की, बहुमजली इमारतींमधील रहिवासी जिन्यावरून खाली धावू लागले. काश्मीर खोरे आधीच भूकंपीय क्षेत्र ५ मध्ये येते, जे एक अत्यंत भूकंप-संवेदनशील क्षेत्र आहे. त्यामुळे येथील लोक भूकंपाच्या नावानेच घाबरतात. केवळ काश्मीरमध्येच नाही, तर देशाची राजधानी दिल्ली आणि तिच्या लगतच्या नोएडा, गाझियाबाद, गुरुग्राम आणि फरिदाबाद या भागांमध्येही भूकंपाचे जोरदार धक्के जाणवले.

पृथ्वीच्या अंतर्भागात अनेक टेक्टॉनिक प्लेट्स आहेत, ज्या अत्यंत कमी गतीने सतत सरकत असतात. ज्या प्लेटवर भारत वसलेला आहे, तिला भारतीय प्लेट म्हणतात आणि ती युरेशियन प्लेटला उत्तरेकडे सतत ढकलत असते. जेव्हा या दोन प्रचंड भूपट्ट्या एकमेकांवर आदळतात, तेव्हा त्यांच्या कडांवर प्रचंड दाब निर्माण होतो. अफगाणिस्तान आणि हिमालयाचा प्रदेश याच टक्करीच्या सीमेवर वसलेला आहे. जेव्हा हा दाब एका विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त होतो, तेव्हा खडक आतून फुटतात आणि प्रचंड ऊर्जा बाहेर पडते, ज्याला आपण भूकंप म्हणतो. हिंदुकुशमधील भूकंप खूप खोलवर होत असल्यामुळे, त्यांच्या धक्क्याच्या लाटा हजारो किलोमीटर दूरपर्यंत, अगदी दिल्लीपर्यंत पोहोचू शकतात.