बँकेच्या लॉकरमध्ये ठेवलेले सोने चोरीला गेले तर? दागिने परत मिळतात का, बँक नुकसान भरपाई देते का?

घरात चोरी होऊ नये, आणि घराच्या तिजोरीमधील सोने चोरीला जाऊ नये याासाठी लोक त्यांचे मौल्यवान दागिने बँक लॉकरमध्ये ठेवतात. तुम्हीही असेच करत असाल तर ही बातमी तुमच्यासाठी आहे. कारण तुम्ही ज्या बँक लॉकरला सुरक्षित जागा म्हणत असाल पण ते प्रत्यक्षात तितके सुरक्षित नसू शकते. लखनौ बँकेच्या शाखेतील (IOB) ४२ लॉकरमधून करोडो रुपयांचे दागिने चोरीला गेल्याची घटना काही दिवसापूर्वी घडली होती. त्यावेळी जानेवारी २०२६ पर्यंत अनेक ग्राहकांना त्यांच्या वस्तूंपैकी फक्त १०-२५ टक्के वस्तू परत मिळाल्या आहेत.

दुसरी एका घटनेत लखनौमधील दुसऱ्या बँकेच्या माजी व्यवस्थापकानेच ग्राहकाच्या अनुपस्थितीत चार लॉकर फोडून ४८ लाख रुपयांचे दागिने चोरले असा आरोप होतोय. एकीकडे सोने-चांदीचे दर गगनाला भिडले आहेत. त्यांच्या दरात दररोज वाढ होतेय. अनेकजण सोने सुरक्षित ठिकाणी ठेवतो. त्यामुळे बँकेच्या लॉकरमध्ये सोने ठेवणं खरं सुरक्षित आहे का? दगिने चोरीला गेले तर बँक जबाबदारी घेते का ते जाणून घेऊ. आरबीआय दिलेल्या एका अहवालानुसार, बँकांमधील २० ते ४० टक्के चोरी थेट लॉकरशी संबंधित असतात. तर, जर बँकेतून दागिने चोरीला गेले तर बँक आपल्या ग्राहकांना काही भरपाई देते का? चला तर जाणून घेऊ.

चोरी किंवा आग लागल्यास बँक पैसे देते का?

हो, पण यात एक अडचण आहे. जर नुकसान निष्काळजीपणा किंवा फसवणुकीमुळे झाले असेल तरच बँक जबाबदारी घेत ग्राहकांना पैसे असते.

बँक १०० पट भरपाई देईल

जर चोरी, दरोडा, आग किंवा इमारत कोसळल्यामुळे लॉकरचे नुकसान झाले असेल किंवा कोणत्याही बँकेच्या कर्मचाऱ्याने फसवणूक केली असेल तर बँकेला तुम्हाला लॉकरच्या वार्षिक भाड्याच्या १०० पट भरपाई द्यावी लागते. जर तुमच्या लॉकरचे भाडे दरवर्षी ३,००० असेल, तर बँक तुम्हाला जास्तीत जास्त ३,००,००० (₹३,००० x १००) देईल, जरी तुमचे दागिने १० लाख किमतीचे असले तरीही.

नैसर्गिक आपत्ती आल्यास?

जर नैसर्गिक आपत्ती आली तर बँक जबाबदार नसते. जर भूकंप, पूर, वीज कोसळणे किंवा चक्रीवादळ यासारख्या नैसर्गिक आपत्तीमुळे नुकसान झाले असेल तर बँक कायदेशीररित्या तुम्हाला एक रुपयाही परतफेड करण्यास बांधील नसते. आरबीआयचा असा विश्वास आहे की बँकेचे यावर कोणतेही नियंत्रण नाही.

ग्राहकांनी काय करावे?

लॉकर विमा घ्या:

अनेक विमा कंपन्या आता बँक लॉकर संरक्षण प्लॅन देतात. या खूप परवडणाऱ्या असतात. हे नैसर्गिक आपत्ती आणि चोरी दोन्ही कव्हर करते. बँकेच्या परतफेड मर्यादेव्यतिरिक्त सुरक्षा कवच म्हणून काम करतात.

तुमच्या दागिन्यांची यादी आणि फोटो ठेवा:

तुमच्या लॉकरमध्ये काय आहे याची नेहमी नोंद ठेवा. दाव्याच्या वेळी पुरावा देण्यासाठी तुमच्या दागिन्यांचे फोटो आणि त्यांच्या वजनाच्या बिलांचे फोटो काढून ठेवा.

लॉकर भेटीची नोंद:

जेव्हा तुम्ही लॉकर चालवता तेव्हा बँकेच्या रजिस्टरमध्ये नोंद करा आणि लॉकर व्यवस्थित बंद आहे.