Sonia Gandhi : आणीबाणीचा निर्णय चुकीचा होता, सोनिया गांधींच्या त्या विधानाने सर्वांच्याच भुवया उंचावल्या

देशात १९७५ मध्ये लागू करण्यात आलेली आणीबाणी हा निर्णय चुकीचा होता, याची जाणीव तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनाही झाली होती, असे काँग्रेसच्या ज्येष्ठ नेत्या सोनिया गांधी यांनी म्हटले आहे. आणीबाणीच्या निर्णयाबाबत सोनिया गांधी यांनी प्रथमच सविस्तर भूमिका मांडल्याने राजकीय वर्तुळात या विधानाची चर्चा सुरू झाली आहे.

सोनिया गांधी यांचे ‘बीलाँगिंग : अ जर्नी ऑफ लव्ह’ हे आत्मचरित्र लवकरच वाचकांच्या भेटीला येत आहे. या पुस्तकाच्या निमित्ताने त्यांनी ‘द गार्डियन’ या वृत्तपत्राला मुलाखत दिली. यावेळी त्यांनी इंदिरा गांधी यांच्या काळातील आणीबाणी आणि गांधी कुटुंबातील मतभेदांवर भाष्य केले.

सोनिया गांधी यांनी मुलाखतीत म्हटले की, इंदिरा गांधी या मनाने लोकशाही मानणाऱ्या नेत्या होत्या. आणीबाणीच्या काळात घेतलेल्या निर्णयामुळे त्या स्वतःही आनंदी नव्हत्या. त्या निर्णयाचे ओझे त्यांच्यावर होते. आणीबाणी लागू करण्याचा निर्णय योग्य नव्हता, याची जाणीव त्यावेळी त्यांना झाली होती, असे सोनिया गांधी यांनी सांगितले. विशेष म्हणजे, सोनिया गांधींच्या आणीबाणीच्या निर्णयाला गांधी कुटुंबातील सर्व सदस्यांचा पाठिंबा नव्हता.

सोनिया गांधी यांचे पती आणि माजी पंतप्रधान राजीव गांधी यांनीही या निर्णयाला विरोध केला होता. त्यांनी इंदिरा गांधी यांना लगेच आणीबाणी लागू न करता पुढील निवडणुकीपर्यंत थांबण्याचा सल्ला दिला होता. मात्र, इंदिरा गांधी यांनी हा सल्ला मान्य केला नाही. या निर्णयामुळे कुटुंबातही तणाव निर्माण झाला होता, असे सोनिया गांधी यांनी स्पष्ट केले. तसेच, आणीबाणीनंतर परिस्थिती आणखी बिघडू नये यासाठी नियंत्रण ठेवणे गरजेचे होते. दरम्यान, आणीबाणीच्या मुद्द्यावरून भाजपकडून काँग्रेसवर वारंवार टीका केली जाते. या पार्श्वभूमीवर सोनिया गांधी यांच्या विधानामुळे पुन्हा एकदा हा जुना राजकीय विषय चर्चेत येण्याची शक्यता आहे.