‘आईच्या मायेचा’ स्पर्श समाजकार्यातून; ‘हरिततेची बांधिलकी’ उपक्रमाने वेधले लक्ष; नीतू जोशींचे कार्य ठरतंय प्रेरणादायी

मुंबई/गडचिरोली : जगभरात मदर्स डे साजरा करून मातृत्वाच्या भावनेचा गौरव केला जात असताना, एमआयएएम चॅरिटेबल ट्रस्टच्या संस्थापक नीतू जोशी यांनी केलेले सामाजिक कार्य करुणा, संवेदनशीलता आणि मानवतेचे जिवंत उदाहरण म्हणून समोर आले आहे.

आदिवासी महिलांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यापासून गरजूंना वैद्यकीय मदत, अन्नवाटप, प्राणी-पक्ष्यांना खाद्य देणे आणि पर्यावरण संवर्धनापर्यंत एमआयएएम ट्रस्टचे कार्य समाजात “आईच्या मायेचे” प्रतिबिंब म्हणून पाहिले जात आहे.

या मदर्स डे निमित्त ट्रस्टचा “हरिततेची बांधिलकी निसर्ग आणि प्रगतीसोबत” हा उपक्रम विशेष चर्चेत असून अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. सूरजगड इस्पात प्रा. लि. यांच्या सहकार्याने गडचिरोली जिल्ह्यात राबविण्यात येत असलेला हा प्रकल्प पर्यावरण संवर्धन आणि ग्रामीण रोजगाराचा एक अनोखा आदर्श ठरत आहे.

सुमारे २५ एकर परिसरात पसरलेल्या या प्रकल्पांतर्गत जवळपास ५ लाख रोपांची निर्मिती करण्याची क्षमता असलेली विशाल नर्सरी विकसित करण्यात येत आहे. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे या उपक्रमामुळे २०० हून अधिक ग्रामीण आणि आदिवासी महिलांना रोजगार मिळाला असून, यापैकी अनेक महिलांकडे यापूर्वी स्थिर उत्पन्नाचे कोणतेही साधन नव्हते.

या प्रकल्पाशी जोडलेल्या महिलांना बियाणे लागवड, रोपांची देखभाल, कंपोस्ट तयार करणे, माती प्रक्रिया, पॉलिबॅग निर्मिती, कलम प्रक्रिया आणि नर्सरी व्यवस्थापन यांचे प्रशिक्षण दिले जात आहे, ज्यामुळे त्या स्वावलंबी आणि आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनत आहेत.

नीतू जोशी यांचे मत आहे की वृक्षारोपण म्हणजे केवळ हरित वाढ नव्हे, तर भविष्यातील पिढ्यांसाठी जीवनाचा मजबूत पाया उभारणे आहे.

त्या म्हणाल्या, “झाडे ही मानवतेची नि:शब्द रक्षक आहेत. ती लोकांना फळे देतात, समाजाला प्राणवायू देतात, प्रवाशांना सावली देतात आणि पक्षी-प्राण्यांना अन्न व निवारा उपलब्ध करून देतात. त्याचबरोबर आदिवासी कुटुंबांसाठी रोजगाराच्या संधीही निर्माण करतात. जेव्हा निसर्ग वाढतो, तेव्हा मानवताही त्यासोबत पुढे जाते.”

एमआयएएम ट्रस्टशी संबंधित लोक सांगतात की नीतू जोशी प्रत्येक व्यक्तीकडे आपल्या कुटुंबातील सदस्याप्रमाणे पाहतात. त्यांच्यासाठी समाजसेवा ही केवळ जबाबदारी नसून मातृत्वाच्या भावनेशी जोडलेले एक ध्येय आहे.

गरजूंना वैद्यकीय उपचार उपलब्ध करून देणे असो, गरीब कुटुंबांना अन्नपुरवठा करणे असो, बेरोजगारांना काम मिळवून देणे असो किंवा प्राणी-पक्ष्यांची काळजी घेणे असो ट्रस्ट समाजातील प्रत्येक घटकाला स्पर्श करणाऱ्या उपक्रमांमध्ये सक्रियपणे कार्यरत आहे.

२०२० मध्ये स्थापन झालेल्या एमआयएएम चॅरिटेबल ट्रस्टने आरोग्यसेवा, रोजगारनिर्मिती, महिला सक्षमीकरण, ग्रामीण विकास, पर्यावरण संवर्धन आणि मानवतावादी सेवेमधील सातत्यपूर्ण कार्यामुळे स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.

ट्रस्टशी संबंधित स्वयंसेवक सांगतात की मदर्स डेच्या निमित्ताने हे कार्य अधिक भावनिक वाटते, कारण ते प्रत्येक व्यक्तीच्या आनंद, आरोग्य, सुरक्षितता आणि सन्मानासाठी आईसारखी काळजी व्यक्त करते.

नीतू जोशी नेहमी म्हणतात, “लोक आणि प्राण्यांची सेवा करणे हाच माझ्या जीवनाचा उद्देश आहे. माझ्या क्षमतेनुसार गरजू लोकांना मदत करण्याचा मी नेहमी प्रयत्न करते.”

गडचिरोलीतील अनेक आदिवासी कुटुंबांसाठी हा हरित उपक्रम आता केवळ रोजगाराचे साधन राहिलेला नाही, तर आशा, सन्मान आणि उज्ज्वल भविष्याचे प्रतीक बनला आहे जिथे निसर्ग, मानवता आणि विकास एकत्रितपणे पुढे जात आहेत.