National Highway आणि Expressway मार्गांवर वाहनधारकांना मिळणार 'या' खास सुविधा; NHAI कडून प्रादेशिक कार्यालयांना निर्देश

देशभरात राष्ट्रीय महामार्ग आणि द्रुतगती मार्गांचे जाळे विस्तारलं जात आहे.एका दिवसाला २५ किलोमीटर रस्ता बांधणीचं काम सतत चालू आहे. परंतु या महामार्गांच्या बाजुला वाहनधारकांसाठी आणि प्रवाशांसाठी सुविधा उपलब्ध नाहीयेत. त्यामुळे नॅशनल हायवेनं प्रवास करणाऱ्यांमध्ये नाराजी आहे. परंतु आता NHAI ही बाब लक्षात घेत राष्ट्रीय महामार्ग आणि एक्स्प्रेसवेवर वाहनांची दुरुस्ती किंवा पंक्चर काढण्यासाठी कोणतीही संघटित सेवा उपलब्ध नव्हती. यामुळे 'नॅशनल हायवेज ऑथॉरिटी ऑफ इंडिया'ने (NHAI) आता या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे.

NHAI च्या अंतर्गत असलेल्या 'नॅशनल हायवेज लॉजिस्टिक्स मॅनेजमेंट लिमिटेड' (NHLML) या कंपनीने सर्व प्रादेशिक कार्यालयांना रस्त्याच्या कडेला उपलब्ध करून दिल्या जाणाऱ्या सुविधांमध्ये टायर पंक्चर दुरुस्ती आणि वाहन दुरुस्तीच्या सुविधांचा समावेश करण्याचे निर्देश दिलेत. महामार्गालगतच्या सुविधांचा एक भाग म्हणून वाहनांची दुरुस्ती करणारी दुकाने आणि पंक्चर दुरुस्ती सेवा लवकरात लवकर सुरू करण्याबाबत सूचना देण्यात आल्याचे एनएचएआयने (NHAI) म्हटलंय.

प्रवासाचा अनुभव सुधारणे, वाहनांच्या दुरुस्तीसाठी लागणारा वेळ कमी करणे, रस्ते सुरक्षा वाढवणे आणि राष्ट्रीय महामार्गांवर प्रवास करणारे व मालवाहतूकदार यांना त्वरित मदत पुरवणे या उद्देशांनी हा उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. प्राधिकरणाच्या मते, महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्यांना वाहन बंद पडल्यास किंवा आणीबाणीच्या प्रसंगी वेळेवर मदत मिळावी, यासाठी अनेक राष्ट्रीय महामार्ग आणि द्रुतगती मार्गांवर वाहन दुरुस्ती व पंक्चर दुरुस्ती सेवांची आवश्यकता असल्याचे दिसून आले आहे.

प्रवाशांच्या सोयीचा विचार करून NHLML ही संस्था 'पीपीपी' (PPP) मॉडेलअंतर्गत दीर्घकालीन भाडेतत्त्वावर रस्त्याच्या कडेला शॉप उभारले जातील. त्यात आधुनिक सुविधांचे जाळे विकसित केलं जाईल. भाडेकरूंशी असलेल्या विद्यमान करारांनुसार, अशा प्रत्येक सुविधा केंद्रासाठी अनिवार्य असलेल्या सुविधांव्यतिरिक्त इतर अनेक सुविधाही विकसित केल्या जाऊ शकतात. यामध्ये वाहनांची दुरुस्ती करणारी दुकाने आणि पंक्चर दुरुस्तीच्या सुविधांचाही समावेश करण्यात आलाय.

वाहतूक क्षेत्रासाठी पहिल्यांदाच एक समर्पित संशोधन केंद्र उभारले जाणार आहे. रस्ते वाहतूक क्षेत्रात परिणाम-आधारित धोरणे निश्चित करण्याच्या आणि उच्च-गुणवत्तेच्या संशोधनाला चालना देण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलण्यात आले आहे. एनएचएआयने (NHAI) नॅशनल कौन्सिल ऑफ अप्लाइड इकॉनॉमिक रिसर्च (NCAER) सोबत सामंजस्य करार केला आहे.

या करारानुसार एनसीएईआर (NCAER) येथे 'एनएचएआय सेंटर फॉर इकॉनॉमिक्स ऑफ ट्रान्सपोर्टेशन, मोबिलिटी अँड लॉजिस्टिक्स'ची स्थापना करण्यात येणार आहे. हे वाहतूक, गतिशीलता (मोबिलिटी) आणि लॉजिस्टिक्स यांच्या अर्थशास्त्रावर लक्ष केंद्रित करणारे देशातील पहिले कायमस्वरूपी आणि स्वतंत्र संशोधन केंद्र असणार आहे.

NHAI चे अध्यक्ष संतोष कुमार यादव यांच्या मते, हे केंद्र परिवहन, गतिशीलता (mobility) आणि लॉजिस्टिक्स या क्षेत्रांतील उपयोजित आर्थिक संशोधनासाठी एक समर्पित व्यासपीठ म्हणून काम करेल. रस्ते आणि परिवहन क्षेत्रातील दीर्घकालीन नियोजन, गुंतवणूक आणि धोरणनिर्मितीसाठी उपयुक्त ठरतील अशा कृतीयोग्य शिफारशी तयार करणे हा याचा उद्देश आहे.