आजकाल आपण चांगली लाईफस्टाईल किंवा हेल्दी खाण्यावर भर देतो. फीट आणि फाईन राहायचं असेल तर वजन नियंत्रणात ठेवलं पाहिजे असं डॉक्टरांचं म्हणणं असतं. मात्र इतकं करून देखील अचानक वजन वाढत असल्याचं बहुतेक जणांना दिसून येतं. हे फक्त जास्त खाण्यामुळे होतं असं नाही, तर शरीरात काही बदल सुरू असल्याचा तो इशारा असू शकतो.

हार्मोनल बदलांचा परिणाम

शरीराचं वजन हे केवळ आहारावर अवलंबून नसून हार्मोन्सवरही मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असतं. विशेषतः महिलांमध्ये थायरॉइड, पीसीओएस किंवा मेनोपॉजच्या काळात हार्मोनल इम्बॅलन्स निर्माण होतो. अशावेळी शरीराचा मेटाबॉलिझम मंदावून थायरॉइड योग्य प्रमाणात हार्मोन तयार करत नाही. अशावेळी तुमच्या वजनात वाढ होऊ लागते.

इन्सुलिन रेजिस्टन्स

इन्सुलिन हे शरीरातील साखर उर्जेमध्ये रूपांतरित करण्याचं काम करतं. मात्र इन्सुलिन रेजिस्टन्स झाल्यास पेशी त्याला योग्य पद्धतीने साथ देत नाही. त्यामुळे शरीरात जास्त साखर साठू लागते आणि ती चरबीच्या स्वरूपात जमा होते. यामुळे मधुमेहासोबत वजन वाढण्याचाही धोका असतो.

वाढत्या वयाचा परिणाम

वयानुसार शरीरात अनेक बदल होऊ लागतात. अशावेळी स्नायूंची ताकद कमी होऊ लागते आणि मेटाबॉलिक रेट कमी होतो. यामुळे शरीर कॅलरीज बर्न शकत नाही. त्यामुळे 30-40 वयानंतर आहारात फारसा बदल न करता देखील वजन वाढण्याची शक्यता जास्त असते.

झोपेअभावी वाढणारी समस्या

पुरेशी झोप न घेतल्यास किंवा इनसोम्नियाचा त्रास असल्यास भूक वाढवणारे हार्मोन्स वाढतात आणि पोट भरल्याची जाणीव देणारे हार्मोन्स कमी होतात. यामुळे वारंवार भूक लागते. झोपेअभावी शरीरात तणाव वाढतो आणि कोर्टिसोल हार्मोनची पातळी वाढून पोटाभोवती फॅट साचू लागतं.

औषधांच्या साइड इफेक्ट्समुळे वाढतं वजन

काही वेळा आजारांवर घेतल्या जाणाऱ्या औषधांमुळेही वजन वाढू शकतं. अँटी-डिप्रेसंट्स, स्टेरॉइड्स किंवा उच्च रक्तदाबासाठी घेतल्या जाणाऱ्या गोळ्या शरीरात पाणी साठवतात किंवा भूक वाढवतात. जर एखादं औषध सुरू केल्यानंतर अचानक वजन वाढत असल्याचं जाणवलं, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं आवश्यक आहे.

टीप : वरील माहिती आम्ही फक्त वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवत आहोत. याचं समर्थन अथवा दावा करत नाही. त्यामुळे कोणतेही उपचार, डाएट आणि औषधं तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानं घ्यावीत.