सोन्याचे दागिने तारण ठेवून बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडून कर्ज घेणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे. अचानक पैशांची गरज भासल्यास हा कर्जाचा पर्याय सोपा वाटतो. मात्र कर्जासाठी तारण ठेवलेलं सोनं बँकेच्या ताब्यात असताना चोरीला गेले, हरवले किंवा खराब झाले तर ग्राहकाला त्याची भरपाई मिळते का, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

सोन्याची सुरक्षितता कोणाची जबाबदारी?

सोन्याचे दागिने तारण म्हणून स्वीकारल्यानंतर ते बँक किंवा संबंधित कर्जदात्याच्या ताब्यात राहतात. कर्जाची पूर्ण परतफेड झाल्यानंतर ते दागिने ग्राहकाला सुरक्षितपणे परत करणे अपेक्षित असते. त्यामुळे दागिने कर्जदात्याच्या ताब्यात असताना त्यांची सुरक्षितता राखणे ही त्याची महत्त्वाची जबाबदारी ठरते.

सोने चोरीला गेले तर भरपाई मिळते का?

तारण ठेवलेले सोनं बँकेच्या ताब्यात असताना चोरीला गेले किंवा त्याचे नुकसान झाले, तर ग्राहक भरपाईची मागणी करू शकतो. मात्र भरपाईची रक्कम प्रत्येक प्रकरणानुसार वेगळी ठरू शकते. तारण ठेवलेल्या सोन्याचे वजन, मूल्य, दागिन्यांचे वर्णन, नुकसान किंवा चोरीला परिस्थिती आणि संबंधित संस्थेची जबाबदारी यांचा विचार केला जाऊ शकतो.

कर्ज फेडल्यानंतरही सोनं मिळालं नाही तर?

समजा ग्राहकाने कर्जाची संपूर्ण परतफेड केली, मात्र त्यानंतर बँकेकडे ठेवलेले दागिने उपलब्ध नसतील, तर ग्राहकाने याबाबत लगेचच लेखी तक्रार करावी. अशा वेळी सोनं कोणाच्या ताब्यात होते, हा मुद्दा महत्त्वाचा ठरू शकतो.

तक्रार कुठे करायची?

सर्वप्रथम संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडे लेखी तक्रार करावी. समाधानकारक तोडगा निघाला नाही तर ग्राहक तक्रार निवारण यंत्रणा किंवा संबंधित नियामकाकडे दाद मागतो येऊ शकते.

ही कागदपत्रे नक्की जपून ठेवा

कर्ज करार, तारण पावती, सोन्याचे वजन आणि तपशील, दागिन्यांचे वर्णन, कर्जफेडीची पावती आणि बँकेशी झालेला पत्रव्यवहार ही सर्व कागदपत्रे सुरक्षित ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. भविष्यात तक्रार किंवा भरपाईचा दावा करताना ही कागदपत्रे उपयोगी ठरू शकतात.

महत्त्वाचे: सोन्याच्या चोरी किंवा नुकसानीच्या प्रकरणात भरपाईचा दावा परिस्थितीनुसार ठरतो. त्यामुळे बँकेच्या कर्ज करारातील अटी आणि उपलब्ध अधिकृत तक्रार निवारण प्रक्रियाही तपासणे आवश्यक आहे.