देशात डिजिटल व्यवहार सुरू झाल्यापासून सायबर फसवणुकीचे प्रकारही वाढत चालले आहे. सध्या ई-चलानच्या (E-Challan) नावाखाली नागरिकांना फसवण्याचा नवीन प्रकार समोर आलाय. बऱ्याच जणांच्या मोबाईलवर वाहतूक नियमांचं उल्लंघन केल्याचा बनावट ई-चलान मेसेज पाठवला जातोय. हा मेसेज पाहून नागरिक घाबरत आहेत आणि त्यातले काही लिंकवर क्लिक करून आर्थिक फसवणुकीला बळी पडत आहेत.

सायबर गुन्हेगार बनावट ई-चलानाचा एसएमएस (E-Challan) पाठवतात. या मेसेजमध्ये तुमच्या वाहनाचं चलान भरायचं असेल तर लगेचच पेमेंट करण्यासाठी एक लिंक देतात. अनेकजण ही लिंक खरी आहे असं समजून त्यावर क्लिक करतात. त्यानंतर बँकेची माहिती, कार्ड तपशील किंवा ओटीपी भरल्यावर फसवणूक करणारे तुमच्या खात्यातले पैसे काढू शकतात. काही वेळेस या लिंकवर क्लिक करताच मोबाईलमध्ये धोकादायक मालवेअरही डाउनलोड होते.

अस्सल आणि बनावट ई-चलान मेसेज ओळख्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे त्यातली लिंक तपासा. सरकार किंवा वाहतूक विभागाकडून येणाऱ्या अधिकृत लिंकमध्ये .gov.in हा डोमेन असतो. उदा. echallan.parivahan.gov.in . जर मेसेजमध्ये .com, .net, .xyz, .apk किंवा bit.ly अशा लिंक दिसत असतील, तर ती बनावट असण्याची शक्यता आहे. अशा लिंकवर कधीही क्लिक करू नका.

तुम्हाला ई-चलानाची खात्री करायची असेल तर आधी अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन वाहन क्रमांक टाकून तपासणी करा. मोबाईलवर आलेल्या कोणत्याही संशयास्पद लिंकवर विश्वास ठेवू नका.

जर चुकून तुम्ही अशा फसवणुकीचे बळी ठरलात, तर क्षणात तुमच्या बँकेशी संपर्क साधून कार्ड किंवा नेट बँकिंग सेवा ब्लॉक करा. त्यानंतर राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाइन नंबर १९३० वर तक्रार नोंदवा. तसेच cybercrime.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर ऑनलाइन तक्रार दाखल करा. वेळेवर तक्रार केल्याने नुकसान भरून मिळण्याची शक्यता आहे.