आजकाल ऑनलाइन व्यवहार वाढले आहेत. त्यामुळे बँक खात्यातून पैसे चोरीला जाण्याच्या घटनाही समोर येत आहेत. अनेकदा ग्राहकांच्या परवानगीशिवाय खात्यातून पैसे काढले जातात. अशावेळी नेमकं काय करायचं, पैसे परत कसे मिळवायचे आणि नुकसान कोण भरून देणार, असे प्रश्न पडतात. मात्र, अशा फसवणुकीच्या प्रकरणांमध्ये रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) ग्राहकांसाठी काही महत्त्वाचे नियम केले आहेत.

पैसे गायब झाल्यास सर्वात आधी काय कराल?

१. तातडीने बँकेला कळवा: खात्यातून अनधिकृत पैसे कट झाल्याचे लक्षात येताच बँकेच्या अधिकृत कस्टमर केअर नंबरवर किंवा मोबाइल अॅपवर तक्रार करा. गरज असल्यास खाते फ्रीज करण्यास किंवा डेबिट व्यवहार बंद करण्यास सांगा.

२. तक्रारीचा नंबर जपून ठेवा: बँकेकडून मिळालेला तक्रार क्रमांक, बँक स्टेटमेंट, व्यवहाराचे SMS आणि स्क्रीनशॉट पुरावा म्हणून सुरक्षित ठेवा.

३. १९३० हेल्पलाइनवर संपर्क करा: ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक झाल्यास तातडीने १९३० या सायबर हेल्पलाइनवर कॉल करा. तसेच cybercrime.gov.in या वेबसाइटवर तक्रार नोंदवा.

RBI च्या नियमानुसार पैसे परत कधी मिळतात?

RBI च्या नियमांनुसार, बँकेच्या निष्काळजीपणामुळे फसवणूक झाल्यास ग्राहकाची जबाबदारी शून्य असते. तसेच थर्ड पार्टीमुळे फसवणूक झाली आणि ग्राहकाने बँकेचा अलर्ट मिळाल्यानंतर तीन कामकाजाच्या दिवसांत तक्रार केली, तर ग्राहकाला शून्य आर्थिक जबाबदारी लागू होऊ शकते. चार ते सात कामकाजाच्या दिवसांत तक्रार केल्यास ग्राहकाची जबाबदारी खात्याच्या प्रकारानुसार मर्यादित असते. मात्र, OTP, PIN किंवा पासवर्ड स्वतः शेअर केल्यामुळे नुकसान झाल्यास तक्रार करण्यापूर्वीची जबाबदारी ग्राहकावर येऊ शकते.

किती दिवसांत मिळणार रिफंड?

RBI च्या नियमानुसार पात्र प्रकरणांमध्ये बँकेला तक्रार मिळाल्यानंतर १० कामकाजाच्या दिवसांत तात्पुरती रक्कम (Provisional Credit) जमा करावी लागते. तर अंतिम निर्णयासाठी साधारणपणे ९० दिवसांची मर्यादा आहे. त्यामुळे खात्यातून पैसे गायब झाल्यास उशीर न करता बँकेकडे तक्रार करा. वेळेत कारवाई केल्यास तुमचे आर्थिक नुकसान टाळण्यास मदत होऊ शकते. आजकाल ऑनलाइन व्यवहार वाढले आहेत.

त्यामुळे बँक खात्यातून पैसे चोरीला जाण्याच्या घटनाही समोर येत आहेत. अनेकदा ग्राहकांच्या परवानगीशिवाय खात्यातून पैसे काढले जातात. अशावेळी नेमकं काय करायचं, पैसे परत कसे मिळवायचे आणि नुकसान कोण भरून देणार, असे प्रश्न पडतात. मात्र, अशा फसवणुकीच्या प्रकरणांमध्ये रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) ग्राहकांसाठी काही महत्त्वाचे नियम केले आहेत.