काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते सज्जन कुमार यांचे निधन झाले आहे. ते माजी लोकसभा खासदार होते आणि १९८४ च्या शीखविरोधी दंगली प्रकरणी त्यांना दोषी ठरवण्यात आले होते. मात्र, दिल्ली उच्च न्यायालयाने जानेवारी महिन्यात दोन प्रकरणांतून त्यांची निर्दोष मुक्तता केली होती. राजधानी दिल्लीतील सफदरजंग रुग्णालयात पोहोचण्यापूर्वीच त्यांचे निधन झाल्याचे वृत्त आहे. मात्र, अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही.

सज्जन कुमार तिहार तुरुंगात जन्मठेपेची शिक्षा भोगत होते. शीखविरोधी दंगलींशी संबंधित दोन प्रकरणांमध्ये दोषी ठरवण्यात आले होते, परंतु एका प्रकरणात त्याची निर्दोष मुक्तता झाली. हे प्रकरण जनकपुरी भागातील हिंसाचाराशी संबंधित होते. पुराव्याअभावी दिल्ली उच्च न्यायालयाने जानेवारी २०२६ मध्ये या प्रकरणात त्याची निर्दोष मुक्तता केली.

२०१८ आणि २०२५ मध्ये शिक्षा सुनावणी

२०१३ मध्ये एका कनिष्ठ न्यायालयाने राज नगर भाग १, पालम कॉलनी येथील पाच जणांच्या हत्या प्रकरणात सज्जन कुमार यांना निर्दोष मुक्त केले होते. डिसेंबर २०१८ मध्ये दिल्ली उच्च न्यायालयाने हा निकाल रद्द केला आणि गुन्हेगारी कट आणि हत्या प्रकरणात दोषी ठरवले. त्यानंतर जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली. १९८४ च्या शीखविरोधी दंगलींना मानवतेविरुद्धचा गुन्हा म्हणून घोषित करण्यात आले.

१९८४ च्या शीखविरोधी दंगलींमध्ये सज्जन कुमार यांचा सहभाग

१९८४ च्या शीखविरोधी दंगलींच्या राजकीय परिणामांशी संबंधित एक प्रमुख व्यक्ती असलेल्या सज्जन कुमार यांच्यावर या हिंसाचाराशी संबंधित अनेक स्वतंत्र खटले होते. २०२६ च्या सुरुवातीला एका खटल्यातून त्यांची निर्दोष मुक्तता झाली असली होती. पण दोन वेगवेगळ्या खटल्यांमध्ये दोषी ठरवून जन्मठेपेची शिक्षा सुनावल्यानंतर ते तुरुंगातच होते.

२२ जानेवारी २०२६ रोजी राऊस ॲव्हेन्यू न्यायालयाने १९८४ च्या शीखविरोधी दंगलीच्या एका प्रकरणात माजी काँग्रेस खासदार सज्जन कुमार यांची निर्दोष मुक्तता केली. गुन्ह्याच्या ठिकाणी त्यांची उपस्थिती किंवा बेकायदेशीर जमावाचे सदस्य म्हणून त्यांचा सहभाग सिद्ध करणारा कोणताही पुरावा नसल्याचे कारण न्यायालयाने दिले. ही प्रकरणे १९८४ मध्ये विकासपुरी आणि जनकपुरी भागांमध्ये झालेल्या शीखविरोधी हिंसाचाराच्या संदर्भात दाखल केलेल्या एफआयआरशी संबंधित होती.