रोहिदास गाडगे, पुणे

पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील मंचर येथे मुसळधार पावसामुळे ज्येष्ठ कवयित्री शांता शेळके यांच्या ऐतिहासिक वाड्याचा काही भाग कोसळल्याची घटना समोर आली आहे. सुदैवाने या दुर्घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नसली, तरी महाराष्ट्राच्या साहित्यिक वारशाच्या जतनाबाबत पुन्हा एकदा गंभीर प्रश्न उपस्थित झाला आहे.

गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या पावसामुळे वाड्याच्या जीर्ण झालेल्या भागाने अखेर तग धरणे सोडले. अनेक वर्षांपासून ही वास्तू दुरुस्तीच्या प्रतीक्षेत होती. स्थानिक नागरिक, साहित्यप्रेमी आणि विविध सामाजिक संघटनांकडून वेळोवेळी या ऐतिहासिक वास्तूचे संवर्धन करण्याची मागणी करण्यात आली होती. मात्र आवश्यक उपाययोजना वेळेत न झाल्याने वाड्याचा काही भाग कोसळल्याची दुर्दैवी घटना घडली.

शांता शेळके या मराठी साहित्यातील अत्यंत मान्यवर कवयित्री, गीतकार आणि लेखिका म्हणून ओळखल्या जातात. त्यांच्या स्मृतींशी जोडलेली ही वास्तू साहित्यप्रेमींसाठी प्रेरणास्थान मानली जाते. त्यामुळे या घटनेमुळे केवळ एका जुन्या इमारतीचे नुकसान झाले नसून मराठी साहित्याच्या सांस्कृतिक वारशालाच धक्का बसल्याची भावना व्यक्त होत आहे.

घटनेनंतर स्थानिक प्रशासनाने परिसराची पाहणी केली असून पुढील धोका टाळण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. तसेच उर्वरित वाड्याची संरचनात्मक तपासणी करून त्याच्या संवर्धनासाठी तातडीने निधी उपलब्ध करून द्यावा, अशी मागणी जोर धरत आहे. साहित्यप्रेमी आणि ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे की, अशा ऐतिहासिक वास्तू केवळ भूतकाळाच्या आठवणी नसून त्या पुढील पिढ्यांसाठी सांस्कृतिक ठेवा आहेत. त्यामुळे शांता शेळके यांच्या वाड्याचे त्वरित जतन, दुरुस्ती आणि संवर्धन करून हा अमूल्य साहित्यिक वारसा सुरक्षित ठेवण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.