महाराष्ट्रात स्मार्ट वीज मीटर बसवण्याच्या प्रकल्पाला मोठे यश मिळाले असून गुरुवारपर्यंत राज्यभरात १.५० कोटींहून अधिक स्मार्ट मीटर बसवण्यात आले आहेत. हे प्रमाण राज्यात बदलल्या जाणाऱ्या एकूण वीज मीटरपैकी जवळपास ५० टक्के असल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. राज्यातील वीज वितरण व्यवस्था अधिक आधुनिक करण्याच्या हेतूने हा महत्त्वाकांक्षी प्रोजेक्ट सुरु करण्यात येत आहे.

महावितरण (MSEDCL) तसेच मुंबईतील बेस्ट, अदानी इलेक्ट्रिसिटी आणि टाटा पॉवर या वीज कंपन्यांच्या प्रयत्नांतून हा प्रोजेक्ट राबवला जात आहे. अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, नव्याने बसवण्यात आलेल्या अनेक स्मार्ट मीटरांनी जुन्या उपकरणांची जागा घेतली आहे. यामध्ये वापराची कोणतीही नोंद न करणाऱ्या सुमारे १००० ‘झिरो मीटर’चाही समावेश होता.

स्मार्ट मीटरमुळे आपण नेमकी किती वीज वापरतो याची अचूक नोंद होण्यास मदत होत असून ग्राहकांना त्यांच्या प्रत्यक्ष वापरानुसारच बिल आकारले जात आहे. त्यामुळे चुकीची किंवा अंदाजे बिले येण्याच्या तक्रारी कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. दरम्यान, स्मार्ट मीटरबाबत काही ग्राहकांमध्ये असलेल्या शंका आणि गैरसमज दूर करण्यासाठी राज्य सरकार आणि वीज कंपन्यांनी जनजागृती मोहिमा अधिक वेगाने सुरू केल्या आहेत. स्मार्ट मीटरमुळे ग्राहकांना त्यांच्या वीज वापराची जवळपास रिअल-टाइम माहिती उपलब्ध होते.

वापरकर्ते तासामागे, दररोज आणि महिन्याला किती वीज वापरली याचा आढावा घेऊ शकतात. तसेच मागील वर्षातील वापराशी तुलना, अंदाजित बिलांची माहिती आणि वापरामध्ये अचानक वाढ झाल्यास तत्काळ सूचना मिळू शकतात. वीज कंपन्यांसाठीही ही प्रणाली फायदेशीर ठरत आहे. नेटवर्कचे रिअल-टाइम निरीक्षण, वीज चोरीचा शोध, वितरणातील नुकसान कमी करणे आणि तांत्रिक बिघाड त्वरित ओळखणे यामुळे वीजपुरवठ्याची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होत आहे. याशिवाय ‘टाइम-ऑफ-डे’ दरप्रणालीमुळे कमी मागणीच्या वेळेत वीज वापर करणाऱ्या ग्राहकांना बिलात बचत करण्याची संधी मिळत आहे.