Bharat NCAP : केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी मंगळवारी बहुप्रतिक्षित भारत न्यू कार असेसमेंट प्रोग्राम (भारत NCAP) या कार्यक्रमाची सुरुवात केली. रस्ता सुरक्षा आणि कार मानके सुधारण्यासाठी हा भारताचा स्वदेशी कार क्रॅश चाचणी कार्यक्रम आहे. ऑक्‍टोबर 2023 पासून देशभरात लागू होण्‍यासाठी, इंडिया NCAP ने अमेरिका, चीन, जपान आणि दक्षिण कोरिया नंतर अशा प्रकारचा स्वदेशी कार क्रॅश चाचणी कार्यक्रम घेणारा भारत हा जगातील पाचवा देश बनवला आहे.

सरकारने सांगितल्याप्रमाणे, कार ग्राहकांना बाजारात (Market) उपलब्ध असलेल्या मोटार वाहनांच्या क्रॅश सुरक्षेचे तुलनात्मक मूल्यांकन करण्यासाठी एक साधन प्रदान करणे हा कार्यक्रमाचा उद्देश आहे. उपस्थितांना संबोधित करताना ते म्हणाले की, सुरक्षित कार खरेदी करताना उत्तम निवड करण्यासाठी ग्राहकांना सक्षम करण्याच्या दृष्टीने हे महत्वाचे पाउल आहे.

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी म्हणाले की, भारत एनसीएपी कार्यक्रम भारतामधील वाहनांची (Vehicle) सुरक्षा आणि गुणवत्तेला मोठी चालना देईल, आणि त्याच वेळी अधिकाधिक सुरक्षित वाहनांची निर्मिती करण्यासाठी वाहन निर्मात्यांमधील (OEMs) निकोप स्पर्धेला प्रोत्साहन देईल. ते म्हणाले की भारत एनसीएपी आणि AIS-197 अंतर्गत नवीन सुरक्षा व्यवस्था उत्पादक आणि ग्राहक दोघांच्याही फायद्याची आहे, त्याच बरोबर आपल्या नागरिकांचे जीवित रक्षण करण्यासाठी आणि आपल्या वाहन उद्योगाला जगातील पहिल्या क्रमांकाचे वाहन उत्पादन केंद्र बनवण्याच्या दृष्टीने हे महत्वाचे पाउल आहे.

हा कार्यक्रम 3,500 किलो वजनाच्या परवाना प्राप्त मोटार वाहनांसाठी लागू आहे. वाहन सुरक्षा मानकांबद्दल जागरूकता वाढवण्याव्यतिरिक्त, भारत NCAP ने जागतिक बाजारपेठेत भारतीय (Indian) कारचे स्थान अधिक चांगले ठेवण्याची आणि देशाच्या निर्यात क्षमतेत सुधारणा करणे अपेक्षित आहे. यामुळे संपूर्ण भारतातील रस्ते अपघातातील मृत्यू आणि जखमींचे प्रमाण कमी होईल अशी अपेक्षा आहे. मारुती सुझुकी, महिंद्रा आणि टोयोटा सारख्या कार निर्मात्यांनी आधीच देशांतर्गत वाहन उद्योगासाठी योग्य दिशेने एक धाडसी पाऊल म्हणून कार्यक्रमाचे स्वागत केले आहे.

न्यू इंडिया NCAP कार्यक्रमांतर्गत, हा कार्यक्रम 1 ऑक्टोबर 2023 पासून सुरू होईल आणि ऑटोमोटिव्ह इंडस्ट्री स्टँडर्ड (AIS) 197 वर आधारित त्यांच्या कार स्वैच्छिक चाचणीसाठी सबमिट करण्यास सक्षम असतील. तसेच, भारत NCAP ला उत्पादित कार निवडण्याचा अधिकार असेल.

या प्रक्रियेत ट्रान्स्फरन्सी आणण्याच्या उद्देशाने भारत NCAP ला Randomness क्रॅश चाचण्यांसाठी शोरूममधून भारतात उत्पादित किंवा देशात आयात केलेल्या कार निवडण्याचे आणि निवडण्याचे अधिकार असतील. या कारची विविध क्रॅश चाचणी पद्धतींद्वारे चाचणी केली जाईल आणि त्यांना प्रौढ रहिवासी संरक्षण (AOP) आणि चाइल्ड ऑक्युपंट संरक्षण (COP) साठी स्टार रेटिंग दिले जाईल.

कार भारत NCAP मूल्यांकनासाठी पात्र होण्यासाठी आणि तीन-स्टार रेटिंग किंवा उच्च रेटिंग प्राप्त करण्यासाठी, मॉडेल मानक म्हणून इलेक्ट्रॉनिक स्थिरता नियंत्रण (ESC) ने सुसज्ज असले पाहिजे. भारत NCAP ची रचना काही चाचण्यांसाठी मॉर्डन ग्लोबल NCAP प्रोटोकॉल आणि युरो NCAP च्या आधारे केली गेली आहे, जी अनेक वर्षांपासून उद्योग मानक आहे.

इंडिया NCAP सुरू केल्यामुळे, रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (MoRTH) ला अपेक्षा आहे की देशात सुरक्षित कारची मागणी वाढेल, ज्यामुळे कार उत्पादकांना ग्राहकांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळेल.