National Consumer Day : ग्राहक हा राजा आहे. प्रत्येक व्यवसायाचा उद्देश अंतिम वापरकर्ता किंवा ग्राहकाला अत्यंत समाधान प्रदान करणे आहे. आणि, जेव्हा ग्राहकांना त्यांच्या हक्कांची जाणीव असते, तेव्हा त्यांच्यापेक्षा शक्तिशाली कोणीही नसते.

ग्राहकांची सचोटी लक्षात घेऊन, त्यांना प्रचलित गैरप्रकारांपासून संरक्षण देण्यासाठी ते हक्कांचा संच आहेत. आणि, त्याच प्रकाशात, दरवर्षी २४ डिसेंबर रोजी भारत राष्ट्रीय (National) ग्राहक दिवस किंवा भारतीय (Indian) ग्राहक दिवस साजरा करतो.

भारतीय ग्रहक दिवसाचा इतिहास -

भारतात ग्राहकांचे शोषण सर्रास होत आले आहे. महागाई आणि खराब तंत्रज्ञानामुळे समस्या अधिकच वाढल्या आहेत. खात्यातील परिणाम लक्षात घेऊन, १९८६ मध्ये ग्राहक संरक्षण विधेयक मंजूर करण्यात आले. आणि, ग्राहक संरक्षण कायदा, १९८६ अंतर्गत, २४ डिसेंबर हा राष्ट्रीय ग्राहक दिन म्हणून चिन्हांकित करण्यात आला.

१९९१ आणि १९९३ मध्ये ग्राहक संरक्षण कायद्यात काही सुधारणा करण्यात आल्या. नंतर, ते अधिक प्रभावी करण्यासाठी, डिसेंबर २००२ मध्ये काही बदल केले गेले, जे १५ मार्च २००३ पासून लागू झाले.

ग्राहक संरक्षण कायद्याची नूतनीकृत आवृत्ती - ग्राहक संरक्षण विधेयक, २०१९ भारतीय संसदेने त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये मंजूर केले.

भारतीय ग्रहक दिवसाचे महत्व -

भारतीय ग्राहक दिवसाचे महत्त्व ग्राहकांना चांगला खरेदीचा अनुभव देण्याभोवती फिरते. त्यांना बनावट जाहिराती, खोट्या भेटवस्तू ऑफर आणि होर्डिंग्ज यांसारख्या अनुचित व्यापार पद्धतींपासून संरक्षण दिले जाते. प्रभावी तक्रार निवारण मंचामुळे, ग्राहक संरक्षण कायदा ग्राहक विवादांचे कार्यक्षम निराकरण असल्याचे आश्वासन देतो. या कायद्याने ग्राहकांच्या तक्रारी कशा हाताळायच्या या प्रक्रियेतही बदल केले.

भारतीय ग्रहक दिवसाचे कोट्स -

"तुमच्या ग्राहकाला तुमची किती काळजी आहे हे कळेपर्यंत तुम्हाला किती माहिती आहे याची काळजी नसते."

"तुमच्या ग्राहकाची धारणा हेच तुमचे वास्तव आहे."

"ग्राहक त्यांच्या उपकरणांद्वारे विपणकांना फायदा मिळवण्यासाठी ग्राहक डेटाचे विशाल पाऊलखुणा सोडत आहेत."

"गुणवत्तेशी तडजोड करू नका आणि तुमचे ग्राहक किमतीवर बोलणी करणार नाहीत."

"तुमचे सर्वात नाखूष ग्राहक हे तुमच्या शिकण्याचा सर्वात मोठा स्रोत आहेत."

“तुमच्या ग्राहकांच्या नेहमीपेक्षा जवळ जा. इतकं जवळ जावं की त्यांना काय हवंय ते त्यांना स्वतःला कळण्याआधीच सांगा."