Winter Asthma : थंडीत रात्री अचानक श्वास घेण्यास होतोय त्रास? दम्याच्या रुग्णांनी चुकूनही करू नका 'या' ३ चुका

Winter Night Wheezing : हिवाळ्यात थंड आणि कोरड्या हवेमुळे श्वसनमार्ग आकुंचन पावू शकतात. त्यामुळे दम्याच्या रुग्णांना रात्री खोकला, छातीत घट्टपणा, श्वास घेण्यास त्रास आणि घरघर जाणवू शकते.
Winter Night Wheezing
Winter Asthma AI PHOTO
Published On: 
Summary

थंड आणि कोरडी हवा श्वसनमार्गांना त्रास देऊन दम्याची लक्षणे वाढवतात

रात्री शरीरातील नैसर्गिक बदलांमुळे घरघर आणि खोकला वाढतो

धूळ, धुराचे कण आणि घरातील अ‍ॅलर्जी निर्माण करणारे घटक दम्याचा त्रास वाढवतात

हिवाळा सुरू झाला की अनेकांना सर्दी, खोकला आणि श्वसनाशी संबंधित समस्यांचा त्रास जाणवू लागतो. विशेषतः दम्याचा (Asthma) त्रास असलेल्या व्यक्तींना थंडीच्या दिवसांत अधिक काळजी घ्यावी लागते. थंड आणि कोरडी हवा, धूळ, प्रदूषण तसेच घरातील अ‍ॅलर्जी निर्माण करणारे घटक यांमुळे श्वसनमार्गांना सूज येऊ शकते आणि ते आकुंचन पावू शकतात. त्यामुळे श्वास घेताना घरघर होणे, छातीत घट्टपणा जाणवणे, सतत खोकला येणे आणि धाप लागणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. विशेष म्हणजे काही दम्याच्या रुग्णांना दिवसभरापेक्षा रात्री झोपताना किंवा पहाटेच्या वेळी अधिक त्रास जाणवतो. यामुळे झोपमोड होते आणि शरीरालाही थकवा जाणवतो.

हिवाळ्यात दम्याचा त्रास का वाढतो?

दम्याच्या रुग्णांचे श्वसनमार्ग संवेदनशील असतात. त्यामुळे वातावरणातील बदलांचा त्यांच्या श्वसनसंस्थेवर परिणाम होऊ शकतो. हिवाळ्यातील थंड आणि कोरडी हवा श्वसनमार्गांना त्रास देऊ शकते. त्यामुळे श्वसनमार्ग आकुंचन पावून घरघर आणि खोकला वाढू शकतो. हिवाळ्यात धुके, धूर आणि प्रदूषणाचे प्रमाण काही ठिकाणी वाढते. यामुळे दम्याची लक्षणे तीव्र होऊ शकतात. घरातील धूळ, धुळीतील माइट्स, बुरशी आणि पाळीव प्राण्यांचे केस यांमुळे काही व्यक्तींना अ‍ॅलर्जी होऊन दम्याचा त्रास वाढू शकतो. हिवाळ्यात सर्दी, फ्लू यांसारखे श्वसनमार्गांचे संसर्ग होण्याची शक्यता असते. असे संसर्ग दम्याचा झटका येण्यास कारणीभूत ठरू शकतात.

रात्री झोपताना दम्याचा त्रास अधिक का होतो?

दम्याचा त्रास रात्री वाढण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. याला वैद्यकीय भाषेत 'नॉक्टर्नल अस्थमा' (Nocturnal Asthma) असे म्हणतात.रात्री शरीरातील काही हार्मोन्स आणि दाह नियंत्रित करणाऱ्या प्रक्रियांमध्ये बदल होतात. त्यामुळे काही रुग्णांमध्ये श्वसनमार्ग अधिक संवेदनशील होऊ शकतात. आडवे झोपल्यावर काही व्यक्तींना नाकातील स्राव किंवा अ‍ॅसिड रिफ्लक्सचा त्रास वाढू शकतो. यामुळे खोकला आणि श्वास घेण्यास त्रास जाणवू शकतो. उशी, गादी, चादर आणि ब्लँकेटमध्ये धूळ किंवा धुळीतील माइट्स असू शकतात. त्यांच्यामुळे अ‍ॅलर्जी असलेल्या व्यक्तींना रात्री त्रास होऊ शकतो. रात्री श्वसनमार्गांमधील नैसर्गिक बदलांमुळे काही रुग्णांना घरघर, खोकला आणि छातीत घट्टपणा अधिक जाणवतो.

Winter Night Wheezing
Men Diet By Age : पुरुषांनो, वयानुसार बदला तुमचा आहार! २०, ४० अन् ६० व्या वर्षी काय खावे?

हिवाळ्यात रात्री दम्याचा त्रास टाळण्यासाठी सोपे उपाय

थंड हवेत बाहेर पडताना काळजी घ्या

हिवाळ्यात सकाळी लवकर किंवा रात्री उशिरा बाहेर पडताना नाक आणि तोंड स्कार्फने झाका. यामुळे श्वासावाटे शरीरात जाणारी हवा काही प्रमाणात उबदार होण्यास मदत होते. शक्यतो नाकावाटे श्वास घ्या.

बेडरूम स्वच्छ ठेवा

बेडरूममधील धूळ, उशी, गादी आणि ब्लँकेटमध्ये असणारे धुळीतील माइट्स दम्याचा त्रास वाढवू शकतात. त्यामुळे चादरी आणि उशांचे अभ्रे नियमित स्वच्छ करा. खोलीत ओलावा आणि बुरशी साचणार नाही याची काळजी घ्या.

औषधे नियमित घ्या

दम्याच्या रुग्णांनी डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे आणि कंट्रोलर इनहेलर नियमित वापरणे आवश्यक आहे. त्रास कमी झाला म्हणून स्वतःहून औषधे बंद करू नका. इनहेलर वापरण्याची योग्य पद्धत डॉक्टरांकडून समजून घ्या.

प्रदूषणापासून दूर राहा

सिगारेटचा धूर, अगरबत्तीचा धूर, धूप, धूळ आणि तीव्र सुगंध असलेले परफ्यूम यांमुळे काही रुग्णांना त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे अशा गोष्टींपासून शक्यतो दूर राहा.

कोमट पेयांचे सेवन करा

हिवाळ्यात कोमट पाणी किंवा गरम पेये घेतल्याने घशाला आराम मिळू शकतो. मात्र यामुळे दम्याचा झटका बरा होत नाही किंवा श्वसनमार्गातील सूज कमी होत नाही.

व्यायाम करा

दम्याचा त्रास नियंत्रणात असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने नियमित चालणे आणि हलका व्यायाम करा. थंड हवेत व्यायाम करताना अचानक जोरदार हालचाली करू नका.

सर्दी- फ्लूपासून संरक्षण करा

हात नियमित धुवा, आजारी व्यक्तींच्या जवळचा संपर्क टाळा आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार फ्लूची लस घ्या. श्वसनमार्गांचे संसर्ग दम्याची लक्षणे वाढवू शकतात.

दम्याची लक्षणे

  • रात्री झोपताना सतत खोकला येणे.

  • श्वास सोडताना छातीतून शिट्टीसारखा आवाज येणे.

  • छातीमध्ये घट्टपणा किंवा जडपणा जाणवणे.

  • थोडे चालल्यानंतरही धाप लागणे.

  • पहाटेच्या वेळी श्वास घेण्यास त्रास होणे.

  • रात्री श्वास लागल्यामुळे वारंवार जाग येणे.

दम्याच्या रुग्णांनी हिवाळ्यात कोणती काळजी घ्यावी?

  • थंड हवेत जाताना उबदार कपडे परिधान करा.

  • डॉक्टरांनी दिलेला इनहेलर नेहमी जवळ ठेवा.

  • घरात धूळ, धूर आणि बुरशी साचू देऊ नका.

  • डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषधे बंद किंवा बदलू नका.

  • रात्री वारंवार खोकला किंवा घरघर होत असल्यास डॉक्टरांना भेटा.

टीप : वरील माहिती आम्ही फक्त वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवत आहोत. याचं समर्थन अथवा दावा करत नाही. त्यामुळे कोणतेही उपचार, डाएट आणि औषधं तज्ज्ञांच्या, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानं घ्यावीत.

सकाळ+चे सदस्य व्हा

शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.

Read Marathi news and watch Live TV. Breaking news from Maharashtra, India, Pune, Mumbai, Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle at SaamTV. Get Live Marathi news on Mobile. Download the Saam Tv app for Android and IOS.