घरमालक डिपॉझिट काही केल्या परत देत नाही, काय करावे? जाणून घ्या भाडेकरूंचे कायदेशीर अधिकार

tenant legal rights for security deposit refund : किरकोळ कारणांवरून, घराचा रंग केला, डागडुजीच्या नावाखाली घरमालक अनेकदा भाडेकरूंचे डिपॉझिट (Security Deposit) देत नाही किंवा त्यातील रक्कम कट करतो. घर खाली करताना “भिंतीचा रंग उडाला आहे” किंवा “हे काम करायचे आहे” अशी कारणे सांगून पैसे कापले जातात किंवा महिना न् महिना चकरा मारायला लावल्या जातात. पण जर तुम्ही वेळेवर भाडे भरले असेल, वीज-पाण्याचे बिल थकवले नसेल आणि घराचे कोणतेही मोठे नुकसान केले नसेल, तर घरमालकाला तुमचे डिपॉझिट अडकवण्याचा कोणताही अधिकार नाही.

पण तुम्हाला माहिती आहे का? कायद्यानुसार घरमालक आपल्या मर्जीने डिपॉझिट अडकवू शकत नाही. जर तुमचा घरमालक पैसे देण्यास नकार देत असेल, तर भाडेकरू म्हणून तुमच्याकडे कोणते अधिकार आहेत आणि कायदेशीररीत्या तुम्ही काय पावले उचलू शकता, हे सोप्या शब्दात जाणून घ्या.

वारंवार मागूणही डिपॉझिट परत मिळत नसेल तर सर्वात आधी घरमालकाशी चर्चा करा. तरीही तो पैसे देत नसेल, तर वकिलांमार्फत कायदेशीर नोटीस (Legal Notice) पाठवा. यामुळे बहुतांश वेळा प्रकरण न्यायालयात जाण्यापूर्वीच सुटते. नवीन भाडे कायद्यानुसार (Model Tenancy Act) भाडेकरू रेंट अथॉरिटी किंवा रेंट ट्रिब्युनलमध्ये (Rent Tribunal) घरमालकाविरुद्ध तक्रार दाखल करू शकतात.

डिपॉझिटमधून किती पैसे वजा केले जाऊ शकतात, हे भाडे करारात (Rent Agreement) स्पष्ट लिहिलेले असणे गरजेचे असते. करारात उल्लेख नसल्यास घरमालक परस्पर पैसे कापून घेऊ शकत नाही. भाडे करार करताना सर्व गोष्टींचा उल्लेख करा.

घरमालक किती डिपॉझिट मागू शकतो?

केंद्रीय 'मॉडेल टेन्सी अॅक्ट'नुसार, घरमालक निवासी घरासाठी जास्तीत जास्त २ महिन्यांच्या भाड्याएवढेच सिक्युरिटी डिपॉझिट मागू शकतो. दुकान किंवा ऑफिससाठी जास्तीत जास्त ६ महिन्यांचे डिपॉझिट मागण्याचा नियम आहे.

घरमालक कोणती कागदपत्रे मागू शकतो?

भाड्याने घर देताना सुरक्षिततेच्या दृष्टीने घरमालक भाडेकरूकडून आधार कार्ड, पॅन कार्ड किंवा पासपोर्ट मागू शकतो. भाडेकरूचे पोलीस व्हेरिफिकेशन करणे कायद्यानुसार बंधनकारक आहे. घर भाड्याने घेताना अथवा देताना नेहमी लिखित भाडे करार (Registered Rent Agreement) असावाच. डिपॉझिट दिल्याचा ऑनलाईन किंवा पावतीच्या (Receipt) स्वरूपात पुरावा नक्की जपून ठेवा.