Difference between attempt to rape and outraging modesty : एखाद्या महिलेची सलवार काढणे आणि तिच्या छातीला स्पर्श करणे हा बलात्कार करण्याचा प्रयत्न (Attempt to Rape) ठरत नाही, तर तो केवळ विनयभंगाचा (Outraging Modesty) गुन्हा मानला जाऊ शकतो, असा निर्णय बिहारमधील २००८ च्या एका जुन्या प्रकरणात पाटणा उच्च न्यायालयाने दिला आहे. या प्रकरणात एका फोटो स्टुडिओच्या मालकावर तरुणीने गंभीर आरोप केले होते. कनिष्ठ न्यायालयाने आरोपीला बलात्काराच्या प्रयत्नासाठी दोषी ठरवले होते. मात्र, उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती पूर्णेंदू सिंग यांनी वैद्यकीय पुराव्यांचा अभाव आणि 'पेनेट्रेशन' किंवा बलात्काराचा थेट प्रयत्न झाल्याचे सिद्ध न झाल्यामुळे कनिष्ठ न्यायालयाचा निर्णय बाजूला ठेवत आरोपीची सर्व आरोपातून निर्दोष सुटका केली आहे. 'बार अँड बेंच' ने याबाबतचे वृत्त दिले आहे.

महिलेची सलवार काढून छाती दाबणे, हे बलात्काराच्या प्रयत्नाचा गुन्हा सिद्ध करण्यासाठी पुरेसे नाही, अशी टिप्पणी पाटणा उच्च न्यायालयाने एका निर्णय देताना केली. बिहारमधील बांका जिल्ह्यातील एका फोटोग्राफी स्टुडिओमध्ये २००८ साली घडलेल्या घटनेप्रकरणी बलात्काराचा प्रयत्न आणि बेकायदेशीर अटकेप्रकरणी सत्र न्यायालयाने दोषी ठरवलेल्या एका व्यक्तीची निर्दोष मुक्तता करताना न्यायालयाने हे निरीक्षण नोंदवले. न्यायमूर्ती पूर्णेंदू सिंह म्हणाले की, हे आरोप पूर्णपणे स्वीकारले तरी, ते भारतीय दंड संहितेच्या (IPC) कलम ३५४ अंतर्गत महिलेच्या विनयभंगाचा गुन्हा ठरतात. आयपीसीच्या कलम ३७६/५११ अंतर्गत बलात्काराचा प्रयत्न ठरत नाहीत.

अमरपूर येथील एका फोटोग्राफी स्टुडिओमध्ये आपल्या वडिलांसोबत गेल्याचा आरोप करणाऱ्या एका महिलेनं पोलिसांत तक्रार केली होती. त्यानंतर हे प्रकरण कोर्टात आले होते. फिर्यादीच्या म्हणण्यानुसार, तिचा फोटो काढल्यानंतर स्टुडिओ मालकाने फोटो कॉम्प्युटरवर पाहण्याच्या बहाण्याने तिच्या वडिलांना बाहेर थांबायला सांगितले. त्यानंतर त्याने कथितरित्या स्टुडिओचा दरवाजा आतून बंद केला, तिची सलवार काढण्याचा प्रयत्न केला आणि बलात्कार करण्याच्या उद्देशाने तिच्या छातीला दाबले.महिलेचा आक्रोश ऐकून तिचे वडील दरवाजाकडे धावले, त्यानंतर आरोपी कथितरित्या पळून गेला. नंतर एका सत्र न्यायालयाने आरोपीला बलात्काराचा प्रयत्न आणि बेकायदेशीर अटकेसाठी दोषी ठरवले. त्याने या शिक्षेला उच्च न्यायालयात आव्हान दिले होते.

पुराव्याची पुन्हा तपासणी केल्यानंतर उच्च न्यायालयाने नमूद केले की बलात्काराच्या प्रयत्नाच्या आरोपाला पुष्टी देणारा कोणताही वैद्यकीय पुरावा नव्हता. या खटल्याच्या निदर्शनावेळी असेही समोर आले की, तपास अधिकारी फक्त त्या महिलेच्या जबाबावर आणि तिच्या पालकांच्या साक्षींवर अवलंबून राहिले.

न्यायालयाने म्हटले की, बलात्काराचा प्रयत्न केल्याचे स्पष्टपणे सिद्ध करणाऱ्या कोणत्याही उघड कृतीचा पुरावा नव्हता. अगदी किंचित प्रमाणातही बलात्काराचा प्रयत्न स्पष्टपणे दर्शवणारी कोणतीही उघड कृती नसल्यास, वैद्यकीय पुष्टीकरणाच्या अभावी भारतीय दंड संहिता कलम ३७५ आणि परिणामी कलम ३७६ सह कलम ५११ चे घटक लागू होत नाहीत. उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाचा दोषसिद्धी आणि शिक्षा रद्द केली, आरोपीला सर्व आरोपांतून निर्दोष मुक्त केले.