Maharashtra monsoon rainfall forecast for next two weeks : महाराष्ट्रासह मध्य भारतात दमदार हजेरी लावल्यानंतर आता मान्सूनचा जोर ओसरताना दिसत आहे. हवामान विभागाने (IMD) दिलेल्या ताज्या माहितीनुसार, पुढील २ आठवडे मान्सूनचा प्रभाव काहीसा कमकुवत होणार आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रात पावसाचा जोर कमी होण्याचा अंदाज आहे.

ऑगस्टच्या उर्वरित काळात देशातील अंतर्गत भागात आणि महाराष्ट्रातील बहुतांश जिल्ह्यांमध्ये पावसाची तूट निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. मान्सूनचा मुख्य आस (Monsoon Trough) उत्तरेकडे सरकल्यामुळे हिमालयाचा पायथा आणि ईशान्य भारतात मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता आहे, तर महाराष्ट्रात मात्र पावसाने विश्रांती घेतल्याने शेती कामांवर आणि धरणातील पाणीसाठ्यावर त्याचा काय परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

ऑगस्ट महिन्यात देशातील प्रमुख राज्यात १५ दिवस मुसळधार पाऊस पडला. पण आता मान्सून कमकुवत होत आहे. चिंताजनक म्हणजे मान्सून ऐन भरात असायला हवा, तेव्हाच तो कमकुवत होत आहे. हवामानशास्त्रज्ञांनी यापूर्वीच एल निनोचा इशारा दिला होता आणि यावेळी पाऊस कमी पडेल असे म्हटले होते. त्याचे परिणाम आता दिसू लागतील. पुढील दोन आठवडे पावसाचे प्रमाण खूप कमी राहील. हवामान विभागाच्या मते, पूर्वीपेक्षा १४ टक्के कमी पाऊस झाला आहे. येत्या काळात मान्सून खूपच कमकुवत होईल. याचा परिणाम पिकांवरही होईल.

आता कुठे मुसळधार पाऊस पडू शकतो?

हिमालयाजवळ मान्सूनचा पट्टा स्थिर झाला आहे. मान्सून कमकुवत झाल्यामुळे खरीप पिकांबाबत चिंता वाढली आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, हिमालयीन पट्ट्यात आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता अजूनही आहे. पुढील २४ तासांत बंगालच्या उपसागराच्या उत्तरेकडील भागात कमी दाबाचे क्षेत्र निर्माण होऊ शकते. यामुळे ओडिशा आणि छत्तीसगडमध्ये मुसळधार ते अति मुसळधार पावसाची शक्यता आहे.

मान्सून कमकुवत का झाला?

हवामान तज्ञ नवदीप दहिया यांनी सांगितले की, स्थिर मान्सूनमुळे मध्य भारत आणि उर्वरित भागात पावसाचे प्रमाण कमी होईल. फक्त हिमालयीन प्रदेशात मुसळधार पाऊस पडेल. यामुळे पर्वतीय प्रदेशात आपत्ती ओढवेल आणि उर्वरित देश दुष्काळग्रस्त होईल. मैदानी प्रदेशांना ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये सर्वाधिक पावसाची गरज असते. मात्र, याच्या उलट घडण्याची शक्यता आहे.

सोमवारी, स्कायमेटने सप्टेंबरमध्ये दुष्काळाची ७०% शक्यता वर्तवली आहे. दीर्घकालीन सरासरी पर्जन्यमान ८५ टक्क्यांनी कमी होऊ शकते. स्कायमेटने असेही म्हटले आहे की, एल निनोमुळे आइस ओशन डायपोल कमकुवत होत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मान्सून कमकुवत झाल्यामुळे पिकांना धोका निर्माण झाला आहे. मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, कर्नाटक, राजस्थान आणि गुजरातमध्ये ऑगस्ट महिन्यात सामान्यपेक्षा १५% कमी पाऊस पडेल. हा एल निनो गेल्या १०० वर्षांतील सर्वात शक्तिशाली प्रणाली असू शकतो. यामुळे पुढील वर्षी उष्णतेच्या लाटांचे प्रमाणही वाढेल.