आज ११ ऑक्टोबरपासून शारदीय नवरात्रीला सुरुवात झाली आहे. नवरात्री हा देवी दुर्गेच्या भक्तांसाठी खास सण आहे. या नऊ दिवसांत देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. अनेक भक्त देवीचा आशीर्वाद मिळावा यासाठी नऊ दिवस उपवास करतात.

नवरात्रीत उपवास करताना खाण्यापिण्याकडे लक्ष देणंही महत्त्वाचं आहे. उपवासाच्या काळात काय खावं आणि कोणते पदार्थ खाणं टाळावं, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. तुम्हीही यंदा नवरात्रीचा उपवास करणार असाल, तर कोणते पदार्थ खाऊ शकता आणि कोणत्या गोष्टींचे नियम पाळणे आवश्यक आहे, हे जाणून घ्या.

नवरात्रीच्या उपवासात काय खावं?

नवरात्रीच्या उपवासात शुद्ध आणि सात्त्विक पदार्थ खाण्याला महत्त्व दिलं जातं. या काळात कुट्टूच्या पिठाची आणि शिंगाड्याच्या पिठाची पोळी किंवा पुरी खाऊ शकता. उपवासासाठी या पिठांचा वापर अनेक घरांमध्ये केला जातो.

याशिवाय भगर, साबुदाण्याची खिचडी आणि ताजी फळेही खाऊ शकता. उपवासात दूध, दही, पनीर, ताक आणि लस्सी यांचाही आहारात समावेश करता येतो. आपल्या आवडीनुसार आणि गरजेनुसार या पदार्थांचं सेवन करू शकता. उपवास करताना साध्या मिठाऐवजी सैंधव मीठ वापरण्याची प्रथा आहे. त्यामुळे उपवासाचे नियम पाळून पदार्थ तयार करता येतात.

नवरात्रीच्या उपवासात कोणते पदार्थ खाणं टाळावं?

धार्मिक मान्यतेनुसार, नवरात्रीच्या उपवासात काही पदार्थ खाणं टाळलं जातं. या काळात गहू आणि डाळी खाल्ल्या जात नाहीत. तसंच कांदा आणि लसूण यांचाही आहारात समावेश केला जात नाही. उपवास करणाऱ्यांनी अंडी, मांस, मासे आणि मद्यपान टाळावं. काही लोक उपवासात वांगी, भेंडी, फणस आणि मशरूम यांसारख्या भाज्याही खात नाहीत.

मात्र उपवासाचे नियम प्रत्येक घरात आणि परंपरेनुसार थोडे वेगळे असू शकतात. त्यामुळे उपवासासाठी पदार्थ तयार करताना आपल्या घरातील धार्मिक परंपरा आणि नियम लक्षात घ्यावेत.

नवरात्रीत या गोष्टींचीही घ्या काळजी

नवरात्रीच्या नऊ दिवसांत पूजा आणि घरातील स्वच्छतेला विशेष महत्त्व दिलं जातं. धार्मिक मान्यतेनुसार, या काळात केस, दाढी-मिशी आणि नखं कापणं टाळलं पाहिजे, अशी प्रथा आहे. तसंच पूजेच्या वेळी चामड्यापासून बनवलेल्या वस्तूंचा वापर न करण्याचीही परंपरा आहे.

नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी तुम्ही घरी घटस्थापना केली असेल किंवा देवीसमोर अखंड ज्योत लावली असेल, तर घर जास्त वेळ रिकामं ठेवू नये, अशी मान्यता आहे. या नऊ दिवसांत श्रद्धेने आणि भक्तिभावाने देवी दुर्गेची पूजा करावी. उपवास करताना खाण्यापिण्याचे नियम पाळण्यासोबतच आपल्या घरातील परंपरांचाही आदर करावा.