झोप ही शरीरासाठी सर्वात आवश्यक प्रक्रिया मानली जाते. शरीरातील पेशींचे कार्य सुरळीत पार पडण्यासाठी, मेंदूला विश्रांती मिळावी यासाठी गाढ झोप गरजेची असते. मात्र अनेकांना रात्री १ ते ३ वाजता अचानक जाग येते. हे लक्षण फक्त झोपेचा अडथळा नसून आरोग्याशी, विशेषतः लिव्हरशी संबंधित संकेत असू शकतात, असे तज्ज्ञ सांगतात.

पारंपरिक चिनी औषधशास्त्रानुसार शरीरातील प्रत्येक अवयव विशिष्ट वेळेत सर्वाधिक सक्रिय असतो. त्यात रात्री १ ते ३ या वेळेत लिव्हरचे कार्य जास्त तीव्रतेने चालतं. त्यामुळे या वेळेत झोपमोड होणं म्हणजे लिव्हरच्या उर्जेत असंतुलन किंवा ताण असल्याचे संकेत असू शकतात.

लिव्हर हे शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्याचे आणि अन्नातील पोषक द्रव्यांचे रूपांतर करण्याचं काम करतं. झोपेत अडथळा आल्यास शरीरातील कोर्टिसोल, मेलाटोनिन आणि इन्सुलिन या हार्मोन्सवर परिणाम होतो, त्याने लिव्हरच्या कार्य बिघडतं. फॅटी लिव्हर, इन्सुलिन रेझिस्टन्स यांसारख्या समस्या निर्माण होण्याचा धोका वाढतो.

संशोधनांनुसार गाढ झोपेमध्ये शरीरातील ग्लायम्फॅटिक सिस्टीम सक्रिय होते. जी मेंदू आणि शरीरातील अपायकारक द्रव्ये आणि विषारी घटक बाहेर टाकण्याचे कार्य करते. जर झोपेची गुणवत्ता खालावली, तर शरीरात ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस आणि inflammation वाढतो. ज्यामुळे लिव्हरचे एन्झाइम्सही वाढतात हे लिव्हरवर ताण येण्याचे लक्षण आहे.