भारतीय आहारात गव्हाच्या पोळीला विशेष महत्त्व आहे. सकाळचे जेवण असो किंवा रात्रीचे, अनेकांच्या ताटात पोळी असतेच. गव्हामध्ये कार्बोहायड्रेट्स, फायबर आणि काही महत्त्वाचे पोषक घटक असतात. मात्र, रोजच्या आहारात एकाच प्रकारचे धान्य खाण्याऐवजी इतर पौष्टिक धान्यांचाही समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. विशेषतः नाचणी आणि ज्वारी ही दोन धान्ये गव्हाला चांगले पर्याय ठरू शकतात.

नाचणीची पोळी

नाचणी म्हणजेच रागी हे पौष्टिक तृणधान्य आहे. त्यामध्ये कॅल्शियम, फायबर आणि काही प्रमाणात लोह व प्रथिने आढळतात. विशेषतः हाडांच्या आरोग्यासाठी कॅल्शियम महत्त्वाचे असते. त्यामुळे आहारात नाचणीचा समावेश करणे चांगला पर्याय ठरू शकतो.

फायदे

• नाचणीमध्ये कॅल्शियमचे प्रमाण चांगले असते. हाडे आणि दातांच्या आरोग्यासाठी ते महत्त्वाचे आहे.

• नाचणीतील फायबर पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास आणि पोट भरल्याची भावना टिकवण्यास मदत करू शकते.

• नाचणीमध्ये कार्बोहायड्रेट्स असतात. त्यामुळे ती शरीराला ऊर्जा देणाऱ्या आहाराचा भाग ठरते.

नाचणीची पोळी कशी बनवावी?

नाचणीचे पीठ एका परातीत घ्या. त्यात चवीनुसार मीठ आणि कोमट पाणी घालून मऊ पीठ मळा. हे पीठ थोडे चिकट असू शकते. हाताला पाणी लावून किंवा दोन प्लास्टिक शीटच्या मदतीने पोळी थापा. गरम तव्यावर दोन्ही बाजूंनी व्यवस्थित भाजून घ्या. दही, भाजी किंवा डाळीसोबत खा.

ज्वारीची पोळी

ज्वारी हे महाराष्ट्रातील पारंपरिक आणि लोकप्रिय धान्य आहे. ज्वारीमध्ये फायबर, प्रथिने, लोह, मॅग्नेशियम आणि इतर खनिजे आढळतात. ज्वारी नैसर्गिकरित्या ग्लूटेनमुक्त असल्यामुळे ग्लूटेन टाळण्याची गरज असलेल्या व्यक्तींसाठी हा एक चांगला पर्याय आहे.

फायदे

• ज्वारीतील फायबरमुळे पचनक्रियेला मदत होते आणि बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होण्यास हातभार लागू शकतो.

• फायबरमुळे पोट जास्त वेळ भरल्यासारखे वाटू शकते. त्यामुळे वारंवार भूक लागण्याचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

• ज्वारीतील फायबर आणि इतर पोषक घटक संतुलित आहाराचा भाग म्हणून हृदयाच्या आरोग्यास मदत करू शकतात.

• ज्वारीमध्ये नैसर्गिकरित्या ग्लूटेन नसते. त्यामुळे सीलिअॅक आजार असलेल्या व्यक्तींसाठी शुद्ध आणि ग्लूटेनमुक्त पद्धतीने तयार केलेली ज्वारीची पोळी उपयुक्त ठरू शकते.

ज्वारीची पोळी कशी बनवावी?

एका परातीत ज्वारीचे पीठ घ्या. त्यात चवीनुसार मीठ घालून गरम पाण्याच्या मदतीने पीठ मळून घ्या. पीठ मऊ आणि एकजीव झाले की त्याचा गोळा तयार करा. पिठाच्या साहाय्याने किंवा हाताने पोळी थापा. गरम तव्यावर पोळी दोन्ही बाजूंनी भाजून घ्या. गरमागरम ज्वारीची पोळी भाजी, आमटी किंवा दह्यासोबत खाऊ शकता.

टीप : वरील माहिती आम्ही फक्त वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवत आहोत. याचं समर्थन अथवा दावा करत नाही. त्यामुळे कोणतेही उपचार, डाएट आणि औषधं तज्ज्ञांच्या, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानं घ्यावीत.