देशातल्या कोट्यावधी नागरिकांचे बँकांमध्ये बचत खातं आहे. पगार, व्यवसायातून मिळणारे उत्पन्न किंवा इतर बचत सुरक्षित ठेवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर Savings Account चा वापर केला जातो. मात्र बचत खात्यात मोठ्या प्रमाणात पैसे जमा करताना आयकर विभागाच्या काही नियमांची माहिती असणे महत्त्वाचे आहे. विशेषत: मोठ्या रकमेच्या रोख व्यवहारांकडे आयकर विभागाचे लक्ष जाऊ शकतं.

बचत खात्यात ठरावीक रकमेपेक्षा जास्त पैसे ठेवले म्हणून थेट आयकर विभागाची नोटीस येते, असं नाही. पण आर्थिक वर्षात बचत खात्यात एकूण १० लाख रुपये किंवा त्याहून जास्त रकमेच्या रोख ठेवी झाल्यास बँकेला त्याची माहिती संबंधित यंत्रणेला कळवावी लागते. चालू खात्यांसाठी ही मर्यादा ५० लाख रुपये आहे. त्यामुळे मोठ्या रकमेचे व्यवहार करताना त्याचा योग्य स्त्रोत आणि कागदपत्रे असणे महत्त्वाचे ठरते.

तुमच्या उत्पन्नानुसार बँक खात्यातले व्यवहार असतील आणि ITR मध्ये उत्पन्नाची अचूक माहिती दिली असेल, तर फक्त मोठी रक्कम खात्यात असल्यामुळे नोटीस येईलच असं नाही. मात्र घोषित उत्पन्न आणि खात्यातले व्यवहार यामध्ये मोठी तफावत आढळल्यास आयकर विभागाकडून स्पष्टीकरण मागितले जाऊ शकते.

वारंवार मोठ्या रकमेचे रोख व्यवहार करणं, उत्पन्नाचा स्त्रोत स्पष्ट नसणे, ITR दाखल न करता मोठ्या आर्थिक व्यवहार करणे किंवा PAN संबंधित माहितीमध्ये त्रुटी असणे यामुळेही करदात्यांच्या व्यवहारांची छाननी होऊ शकते. संशयास्पद व्यवहार आढळल्यावर संबंधित व्यक्तीकडून त्याबाबत स्पष्टीकरण मागितले जाऊ शकते.

त्यामुळे बचत खात्यात पैसे ठेवण्यापेक्षा पैशांचा स्त्रोत काय आहे आणि त्याची योग्य नोंद आणि कर विवरणपत्रात माहिती दिली आहे का, हे जास्त महत्त्वाचं आहे. मोठ्या रकमेचे व्यवहार करताना बँकेचे नियम आणि आयकराशी संबंधित तरतुदी समजून घेणे गरजेचे आहे.