![Fertility News, Pregnancy Health News](http://media.assettype.com/saamtv%2F2023-10%2F1a35c2fe-9d6d-4b4f-8a47-01a63b511ddb%2FAdd_a_heading___2023_10_24T145422_481.jpg?w=480&auto=format%2Ccompress&fit=max)
गर्भधारणा हा आई आणि विकसनशील बाळ दोघांसाठी एक नाजूक प्रवास आहे, या प्रक्रियेत त्यांच्या आरोग चांगले राहण्यासाठी काही ठराविक अवयव महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
रक्तदाब, रक्तातील साखर (Sugar) आणि हिमोग्लोबिनची पातळी हे प्रमुख घटक आहेत ज्यांचे माता आणि वाढत्या गर्भाच्या आरोग्याची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी मदत करतात. महत्त्वाच्या लक्षणांमधील या बदलांकडे बारकाईने लक्ष दिल्यास, प्रीक्लॅम्पसिया किंवा गर्भधारणेतील मधुमेह (Diabetes) यासारख्या परिस्थितींचे निदान करणे शक्य आहे,वेळीच निदान व उपचार करणे हे आई आणि बाळ दोघांसाठी गरजेचे आहे.
महिलांच्या प्रजनन आरोग्यामध्ये (Health) त्यांच्या अंतर्गत अवयवांची भूमिका महत्त्वाची ठरते. हे मासिक पाळीपासून प्रजननक्षमतेपर्यंत प्रत्येक गोष्टीवर प्रभाव टाकतात. खारघर येथील प्रसूती आणि स्त्रीरोग तज्ज्ञ मदरहुड हॉस्पिटल डॉ सुरभी सिद्धार्थ यांनी हा लेख स्त्रीच्या प्रजनन आरोग्यावर महत्त्वपूर्ण घटकांचा परिणाम कसा होतो याविषयी सांगितले आहे.
1. गर्भधारणेदरम्यान काय काळजी घ्याल?
प्रजनन आरोग्यावर लक्षणीय परिणाम करणारी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे बॉडी मास इंडेक्स (BMI). निरोगी श्रेणीच्या बाहेर बीएमआय असलेल्या महिलांना अनियमित मासिक पाळी, गर्भधारणा होण्यात अडचण आणि गर्भधारणेच्या गुंतागुंत होण्याचा धोका वाढू शकतो. योग्य वजन राखणे हे प्रजनन कार्याला चालना देण्यासाठी योग्य ठरते.
रक्तदाब पातळी महिलांच्या प्रजनन आरोग्यावर परिणाम करते. यामुळे गर्भधारणेदरम्यान प्रीक्लेम्पसिया, गर्भाच्या वाढीस प्रतिबंध आणि अकाली जन्म यासारख्या गुंतागुंत होऊ शकतात. रक्तदाबाचे नियमितपणे निरीक्षण करणे आणि जीवनशैलीतील बदल किंवा औषधोपचारांद्वारे त्याचे व्यवस्थापन केल्याने हे जोखीम घटक कमी होण्यास आणि गर्भधारणेच्या निरोगी प्रवासाला मदत होऊ शकते. महत्वाच्या लक्षणांवर लक्ष केंद्रित करून निरोगी जीवनशैलीला प्राधान्य दिल्याने प्रजनन आरोग्य चांगले राहते.
हिमोग्लोबिनचे असामान्य प्रमाण जास्त असल्याने स्त्रीच्या प्रजनन आरोग्यावर हानिकारक परिणाम होऊ शकतात. हे मासिक पाळीत व्यत्यय आणू शकते, अनियमित मासिक पाळी किंवा मासिक पाळी पूर्णपणे बंद होऊ शकते. रक्तप्रवाहात जास्त प्रमाणात हिमोग्लोबिनची पातळी हे देखील गर्भधारणेदरम्यान गुंतागुंत होण्यास कारणीभूत ठरू शकते, जसे की गर्भपात किंवा प्रीक्लेम्पसियाचा धोका.
उच्च हिमोग्लोबिन पातळी पॉलीसिस्टिक अंडाशय सिंड्रोम (पीसीओएस) आणि एंडोमेट्रिओसिस सारख्या विकसनशील परिस्थितीचा धोका देखील वाढवू शकते, जे दोन्ही प्रजननक्षमतेवर परिणाम करू शकतात. स्त्रियांनी त्यांच्या प्रजनन आरोग्यावर बारकाईने लक्ष ठेवण्यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
उच्च ग्लुकोज पातळी स्त्रियांच्या प्रजनन आरोग्यावर लक्षणीय परिणाम करू शकते. यामुळे गर्भधारणेदरम्यान वंध्यत्व, मासिक पाळीची अनियमितता आणि गुंतागुंत होऊ शकते. विशेषतः उच्च ग्लुकोज पातळी स्त्रियांमधील हार्मोनल संतुलनात व्यत्यय आणू शकते, ज्यामुळे ओव्हुलेशन आणि प्रजनन क्षमता प्रभावित होते. अनियंत्रित मधुमेह किंवा इन्सुलिनच्या प्रतिकारामुळे पॉलीसिस्टिक ओव्हेरियन सिंड्रोम (PCOS) सारख्या विकसनशील परिस्थितीचा धोका वाढू शकतो, जे हार्मोनल असंतुलन आणि ओव्हेरियन सिस्ट्समुळे ओळखले जाते.
पीसीओएस असणा-या महिलांना अनियमित मासिक पाळी आणि ओव्हुलेशनमुळे गर्भधारणा होण्यात अनेकदा अडचणी येतात. उच्च ग्लुकोज पातळी हे देखील गर्भधारणील मधुमेह, गर्भपात किंवा अकाली जन्म होण्याचा धोका वाढु शकतो. औषधे, आहार आणि व्यायामामुळे रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित राखून स्त्रियांच्या प्रजनन आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो आणि वाढलेल्या ग्लुकोजच्या पातळीशी संबंधित गुंतागुंत होण्याचा धोका होतो.
व्हिटॅमिन डी ची पातळी कमी झाल्यामुळे आई आणि बाळ दोघांनाही धोका निर्माण होऊ शकतो. गर्भधारणेदरम्यान व्हिटॅमिन डीमुळे प्रीक्लॅम्पसिया, गर्भधारणेतील मधुमेह, गर्भाची वाढ, मुदतपूर्व जन्म आणि संक्रमण होण्याची उच्च शक्यता यासारख्या गुंतागुंत वाढू शकतात. व्हिटॅमिन डीची पातळी कमी होणे हे देखील गर्भधारणेवर तसेच प्रजनन आरोग्यावक परिणाम करते. याच्या योग्य व्यवस्थापनाने गुंतागुंत होण्याचा धोका कमी करता येऊ शकतो.
Read Marathi news and watch Live TV. Breaking news from Maharashtra, India, Pune, Mumbai, Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle at SaamTV. Get Live Marathi news on Mobile. Download the Saam Tv app for Android and IOS.