रेल्वेने प्रवास करण्याचा प्लॅन केला आणि ऐनवेळी काही कारणामुळे प्रवास रद्द करावा लागला, तर अनेकदा कन्फर्म तिकीट वाया जाण्याची भीती असते. अशा परिस्थितीत रेल्वे प्रवाशांसाठी एक महत्त्वाची सुविधा उपलब्ध आहे. भारतीय रेल्वेच्या नियमांनुसार, प्रवासी आपले कन्फर्म तिकीट दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावावर ट्रान्सफर करू शकतात. त्यामुळे स्वतःला प्रवास करता येत नसल्यास कुटुंबातील दुसरी व्यक्ती त्याच तिकिटावर प्रवास करू शकते. मात्र, यासाठी रेल्वेने काही नियम आणि अटी ठरवून दिल्या आहेत.
रेल्वेच्या नियमानुसार, कन्फर्म तिकीट केवळ जवळच्या कुटुंबीयांच्या नावावर करता येते. यामध्ये आई, वडील, भाऊ, बहीण, मुलगा, मुलगी, पती आणि पत्नी यांचा समावेश आहे. म्हणजेच प्रवास करणे शक्य नसल्यास संबंधित व्यक्ती आपल्या कुटुंबातील सदस्याला तिकीट देऊ शकते.
तिकिटावरील नाव बदलण्यासाठी प्रवाशाला संबंधित रेल्वे स्थानकावरील आरक्षण कार्यालयात जाऊन लेखी अर्ज करावा लागतो. हा अर्ज गाडी सुटण्याच्या नियोजित वेळेच्या किमान २४ तास आधी करणे आवश्यक आहे. अर्जासोबत मूळ प्रवासी आणि ज्या व्यक्तीच्या नावावर तिकीट ट्रान्सफर करायचे आहे, त्या दोघांचे अधिकृत ओळखपत्र आणि आवश्यक कागदपत्रे द्यावी लागतात.
रेल्वेने शैक्षणिक संस्थेच्या प्रमुखांच्या लेखी परवानगीने एका विद्यार्थ्याच्या जागी दुसऱ्या विद्यार्थ्याचे नाव टाकता येते. यासाठी गाडी सुटण्याच्या किमान ४८ तास आधी अर्ज करावा लागतो. तसेच अनेकदा लग्नासाठी एकत्र प्रवास करणाऱ्या ग्रुपमधील एखाद्या व्यक्तीच्या जागी दुसऱ्या व्यक्तीचे नाव टाकायचे असल्यास समूहाच्या प्रमुखाला ४८ तास आधी अर्ज करता येतो. याव्यतिरिक्त सरकारी कामासाठी एखाद्या कर्मचाऱ्याला प्रवास करता येत नसेल आणि त्याच्या जागी दुसऱ्या कर्मचाऱ्याची नियुक्ती झाली, तर संबंधित अधिकाऱ्याच्या लेखी परवानगीने तिकिटावरील नाव बदलता येते. त्यामुळे प्रवासाच्या शेवटच्या क्षणी काही अडचण निर्माण झाली, तर तिकीट पूर्णपणे वाया जाण्याऐवजी या सुविधेचा उपयोग होऊ शकतो. मात्र, तिकीट ट्रान्सफर करण्यापूर्वी रेल्वेचे नियम, अर्जाची मुदत आणि आवश्यक कागदपत्रांची माहिती घेणे महत्त्वाचे आहे.
सकाळ+चे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Marathi news and watch Live TV. Breaking news from Maharashtra, India, Pune, Mumbai, Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle at SaamTV. Get Live Marathi news on Mobile. Download the Saam Tv app for Android and IOS.