-- कैलास चौधरी

उस्मानाबाद : उस्मानाबाद जिल्ह्याला वैभवशाली इतिहास लाभलेला आहे. उस्मानाबाद शहराच्या परिसरात अनेक लेण्या सापडलेल्या आहे. या लेण्यांचे संरक्षण म्हणावे तेवढे होत नसून या लेण्याचे संरक्षण करून तेथे पर्यटन स्थळ होण्याची गरज आहे. उस्मानाबाद शहरापासून नागनाथ मंदिराच्या जवळच नगरपालिकेच्या कर्मचाऱ्यांना लुप्त होत चाललेली लाचुंदा लेणी सापडली आहे. ही लेणी पूर्णपणे माती, दगडांनी झाकून गेली होती.

हे देखील पहा :

उस्मानाबाद नगराध्यक्ष मकरंद राजेनिंबाळकर यांनी नगरपालिकेच्या कर्मचाऱ्याकडून या लेणीची सफासफाई केली करून घेतली त्यामुळे ही लेणी प्रकाश झोतात आली आहे. जयराज खोचरे हे जिल्ह्यातील इतिहासाचे मोठे अभ्यासक आहेत. त्यांना या लेणीविषयी विचारले असता त्यांनी सांगितले की उस्मानाबाद शहरापासून काही अंतरावर तीन लेण्या आहेत. मात्र, या लेणी ची नोंद पुरातत्व खात्याकडे देखील नाही. लेणी पाहायला जाण्यासाठी अडचणीचा मार्ग असल्याने लेणी पूर्णपणे मातीच्या ढिगाऱ्याखाली लेणी लुप्त झाली होती.

हा व्यापारी मार्ग असल्यामुळे 7 व्या ते 8 व्या शतकात ही लेणी खोदण्यात आली होती. दगड चांगला नसल्याने ही लेणी अर्धवट खोदण्यात आली. या लेणीमध्ये रघूनाथ महाराजांनी ध्यानसाधना केली असल्याचे खोचरे यांनी सांगितले. तसेच त्यांची समाधी व पादुका या लेण्यांमध्ये आहेत. रघुनाथ महाराजांनी चक्रीभजन लिहिलेले आहे.

Edited By : Krushnarav Sathe