हात किंवा पाय सुन्न पडण्याचा त्रास कदाचित तुम्हाला झाला असेल. मात्र तुम्हाला कधी हा त्रास रात्रीच्या वेळी झाला आहे का? हे अनेक लोकांसोबत घडतं आणि ही फारशी दुर्मिळ समस्या नाही. संशोधनानुसार, सुमारे एक तृतीयांश प्रौढांना आठवड्यातून किमान एकदा झोपताना हात, मनगट किंवा हात सुन्न होणं किंवा मुंग्या येण्याचा त्रास जाणवतो. या स्थितीला वैद्यकीय भाषेत नॉक्टर्नल पॅरेस्थेसिया म्हणतात.

बहुतेक प्रकरणांमध्ये, ही गंभीर समस्या नसते. मात्र जर ती वारंवार होऊ लागली किंवा झोपेतून जागं झाल्यानंतरही बराच काळ टिकून राहिली तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं शकतं.

हा त्रास का होतो?

स्लीप फाउंडेशनच्या मते, झोपेदरम्यान हात सुन्न होण्याचं सर्वात सामान्य कारण म्हणजे नसांवर दबाव येणं. ज्यावेळी एखादी नस दाबली जाते किंवा रक्त प्रवाह तात्पुरता कमी होतो तेव्हा हातात मुंग्या येणं किंवा सुया टोचल्यासारखी भावना येते. हा सिग्नल असतो की, एखाद्या भागावर दबाव पडतोय.

झोपण्याची चुकीची स्थिती

कधीकधी, चुकीच्या झोपण्याच्या स्थितीमुळे देखील हे होऊ शकतं. मनगट वाकवून, डोक्याखाली हात ठेवून, किंवा शरीराचे वजन हातावर ठेवून झोपल्याने नसांवर दबाव येऊ शकतो. काही लोकांमध्ये, उशाची चुकीची उंची किंवा मान आणि मणक्याची चुकीची स्थिती देखील ही समस्या वाढवू शकते. अशा परिस्थितीत हाताला रक्त प्रवाह तात्पुरता कमी होतो, ज्यामुळे सुन्नपणा येतो.

कधीकधी, हात सुन्न होणं हे इतर मज्जातंतूंशी संबंधित समस्यांचं लक्षण असू शकतं. पेरिफेरल न्यूरोपॅथीमध्ये मज्जातंतूंच्या समस्यांचा देखील समावेश असतो. ज्यामुळे हात आणि पाय सुन्न होऊ शकतात. मधुमेह, व्हिटॅमिनची कमतरता, संसर्ग, विशिष्ट औषधांचे दुष्परिणाम किंवा जास्त प्रमाणात मद्यपान देखील जबाबदार असू शकतात.

जर तुम्हाला झोपेतून जाग आल्यानंतरही हातात सुन्नपणा जाणवत असेल तर घाबरून जाण्याची गरज नाही. तुमची स्थिती बदलणं, हात आणि पाय हलके हलवणं किंवा बोटांची हालचाल करणं यामुळे काही मिनिटांतच ही समस्या कमी होऊ शकते. हलकं मालिश करणं किंवा कोमट पाण्याखाली हात फिरवणं यामुळे देखील रक्ताभिसरणात सुधारणा होऊ शकते.