स्वयंपाक करताना हिरवी किंवा लाल मिरची कापल्यानंतर अनेकदा हातांना आग पडल्यासारखी जळजळ जाणवते. काही वेळा हात साबणाने धुतल्यानंतरही हा त्रास कमी होत नाही. मिरचीतील एका विशिष्ट घटकामुळे त्वचेवर ही जळजळ निर्माण होते. मात्र, काही सोप्या उपायांनी हा त्रास कमी करण्यास मदत मिळू शकते.

मिरची कापल्यानंतर हातांना जळजळ का होते?

मिरचीमध्ये कॅप्सायसिन (Capsaicin) नावाचे रसायन असते. यामुळे मिरचीला तिखटपणा येतो. मिरची कापताना किंवा बिया काढताना हा घटक हातांच्या त्वचेच्या संपर्कात येतो. त्यामुळे त्वचेतील उष्णता आणि वेदना जाणवणाऱ्या नसांना उत्तेजना मिळते. यामुळे हातांच्या बोटांना आणि तळहातांना जळजळ होते, त्वचेवर आग पडल्यासारखे वाटते, हात लाल होऊन खाज सुटते.

६ घरगुती उपाय

तेलाचा वापर करा

कॅप्सायसिन हा तेलात विरघळणारा घटक आहे. त्यामुळे थोडे खाद्यतेल हातांवर लावून हलक्या हाताने चोळल्यास त्वचेवरील मिरचीचा अंश सैल होण्यास मदत होऊ शकते. त्यानंतर साबण आणि पाण्याने हात व्यवस्थित धुवा.

थंड पाण्याने हात धुवा

मिरची कापल्यानंतर हातांना जळजळ होत असल्यास थंड किंवा साधारण गार पाण्याने हात धुवा. यामुळे त्वचेला तात्पुरता आराम मिळू शकतो. खूप गरम पाणी वापरणे टाळा.

दुधाचा वापर

दुधामधील प्रथिने आणि चरबीमुळे कॅप्सायसिनचा त्रास कमी होण्यास मदत होऊ शकते. हातांवर थोडे थंड दूध लावून काही मिनिटांनी सौम्य साबणाने हात धुवा.

साबणाने हात स्वच्छ धुवा

मिरची कापल्यानंतर हात साध्या पाण्याने धुतल्याने कॅप्सायसिन पूर्णपणे निघेलच असे नाही. त्यामुळे तेलाचा अंश काढण्यासाठी सौम्य डिश सोप किंवा हात धुण्याचा साबण वापरून हात व्यवस्थित स्वच्छ करा.

थंड पट्टीचा वापर करा

हातांची जळजळ जास्त होत असल्यास स्वच्छ कापड थंड पाण्यात भिजवून हातांवर काही वेळ ठेवा. यामुळे जळजळ आणि अस्वस्थता कमी होण्यास मदत मिळू शकते. बर्फ थेट त्वचेवर लावू नका.

मीठ - लिंबू

जर तुमच्या हातांना चिकटपणा आणि जळजळ दोन्ही जाणवत असेल, तर मीठ आणि लिंबाचा वापर करून पहा. थोडे मीठ घ्या, त्यात लिंबाचा रस घाला आणि हळूवारपणे चोळा. यामुळे त्वचा स्वच्छ होईल आणि जळजळ कमी होईल. तथापि, जर तुमच्या हातांवर जखमा किंवा काप असतील तर हा उपाय टाळा.

मिरची कापताना कोणती काळजी घ्यावी?

• मिरची कापताना हातमोजे वापरा.

• मिरची कापल्यानंतर हात साबणाने व्यवस्थित धुवा.

• मिरची हाताळल्यानंतर डोळे, नाक किंवा चेहऱ्याला स्पर्श करू नका.

• मिरची कापण्यासाठी स्वतंत्र चॉपिंग बोर्ड आणि चाकू वापरा.

• हातांवर मिरचीचा अंश असताना कॉन्टॅक्ट लेन्स किंवा डोळ्यांना स्पर्श करू नका.

टीप : वरील माहिती आम्ही फक्त वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवत आहोत. याचं समर्थन अथवा दावा करत नाही. त्यामुळे कोणतेही उपचार, डाएट आणि औषधं तज्ज्ञांच्या, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानं घ्यावीत.