Summary -

• इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद केली

• अमेरिका-इराण तणाव पुन्हा वाढला

• जागतिक तेल पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता

• भारतात इंधन दर वाढण्याची शक्यता

इराण आणि अमेरिकेमधील वाद काही संपला नाही. अशातच इराणने पुन्हा एक मोठा निर्णय घेतला. याचा फटका भारतासह संपूर्ण देशाला बसणार आहे. इराणने पुन्हा होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केली. अमेरिकेने आपले वचन मोडल्याचा आरोप करत इराणने हा निर्णय घेतला आहे. इराणच्या माध्यमांनी लष्कराच्या हवाल्याने एक निवेदन जारी केले. इराणने दिलेल्या माहितीनुसार, अमेरिकेने आतापर्यंत होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये नाकेबंदी करून ठेवली आहे. त्यामुळेच आम्हाला हा निर्णय घेण्यास भाग पडावे लागले.

इराणने यापूर्वीही इशारा दिला होता की, जर अमेरिकेने इराणी जहाजे आणि बंदरांची नाकेबंदी सुरूच ठेवली तर ते सामुद्रधुनी पुन्हा बंद करू शकतात. अमेरिकेने नाकेबंदी हटवली नाही त्यामुळे इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद करण्याचा निर्णय घेतला. इराणच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, ही नाकेबंदी गेल्या आठवड्यात इराण आणि अमेरिका यांच्यात झालेल्या युद्धविराम कराराचे उल्लंघन करते.

होर्मुझची सामुद्रधुनी इराणने बंद केल्यामुळे पुन्हा इंधनाचे संकट निर्माण होण्याची शक्यता आहे. असे पुन्हा झाल्यास संपूर्ण जगभरामध्ये इंधनाचा तुटवडा जाणवेल. यापूर्वी अमेरिका आणि इराण यांच्यातील कराराच्या बातमीनंतर शुक्रवारी तेलाच्या किमती घसरू लागल्या होत्या. महत्वाचे म्हणजे, जगभरामध्ये एकूण तेल पुरवठ्यापैकी पाचवा हिस्सा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून केला जातो. अशामध्ये सामुद्रधुनी पुन्हा बंद झाल्यामुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. जर असेच सुरू राहिले तर कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी वाढ होऊ शकते आणि परिणामी इंधनाचे दर देखील वाढतील.

दरम्यान, २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी इस्राइल आणि अमिरिकेने इराणवर हल्ला केल्यापासून होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी जलवाहतूक विस्कळीत झाली आहे. इराणने यापूर्वी सामुद्रधुनी जहाजांच्या वाहतुकीसाठी खुली राहील असे सांगितले होते. पण आता त्यांनी सामुद्रधुनी पुन्हा बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे भारतासह जगभरातील अनेक देशांना धक्का बसला. इराणच्या संयुक्त लष्करी कमांडरने शनिवारी स्पष्टपणे सांगितले की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण पूर्ववत झाले आहे. सामुद्रधुनी आता सशस्त्र दलांच्या कडक देखरेख आणि नियंत्रणाखाली आहे. जोपर्यंत इराणी बंदरांवर घातलेली अमेरिकेची नाकेबंदी सुरू राहिल तोपर्यंत या जलमार्गातून होणारी जलवाहतूक रोखली जाईल.