लोकसभा २०२४ निवडणुकीचा निकाल अखेर जाहीर झाला. या निवडणुकीत काँग्रेसला घसघशीत यश मिळालं. तब्बल ९९ जागांवर काँग्रेसचे उमेदवार विजयी झाले. काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी उत्तर प्रदेशातील रायबरेली आणि केरळमधील वायनाड लोकसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवली. या दोन्ही ठिकाणी त्यांचा मोठा मताधिक्यांनी विजय झाला. मात्र, आता राहुल गांधी यांना कोणत्याही एका जागेचा खासदारकीचा राजीनामा द्यावा लागणार आहे.

यामागे मोठं कारणही समोर आलं आहे. भारतीय संविधानानुसार, कोणत्याही उमेदवाराला एकापेक्षा अधिक जागांवर निवडणूक लढवता येऊ शकते. पण त्याला निवडून आल्यानंतर त्या उमेदवाराला फक्त एकाच जागेचं प्रतिनिधित्व करता येऊ शकतं. घटनेच्या कलम १०१ (१) आणि लोकप्रतिनिधी कायदा, १९५१ च्या कलम ६८ (१) मध्ये हे स्पष्टपणे नमूद केले आहे.

राहुल गांधी हे रायबरेली आणि वायनाड या दोन्ही मतदारसंघातून निवडून आले. त्यामुळे आता त्यांना कोणत्याही एका मतदारसंघातून खासदारकीचा राजीनामा द्यावा लागणार आहे. याबाबत १४ दिवसांच्या आत राहुल गांधी यांना केंद्रीय निवडणूक आयोगाच्या सचिवांना (ECI) लेखी कळवणे आवश्यक आहे.

तसे न केल्यास या कालावधीच्या शेवटी त्याची लोकसभेची जागा रिक्त मानली जाईल. यापूर्वी दिवंगत गुरचरण सिंग तोहरा यांनी १९९९ मध्ये दोन मतदारसंघातून लोकसभेची निवडणूक लढवली होती. यात दोन्ही जागांवर निवडून आले होते. पण त्यांनी एका जागेचा राजीनामा दिला नाही. त्यामुळे त्यांची लोकसभेची एक जागा रिक्त घोषित करण्यात आली.

त्यामुळे आता राहुल गांधी यांना सुद्धा कोणत्याही एका जागेवरील खासदारकीचा राजीनामा द्यावा लागणार आहे. ते कोणत्या मतदारसंघातून राजीनामा देणार, याकडे सर्वांचं लक्ष लागून आहे. ज्या मतदारसंघांमधून जास्त मताधिक्य असेल तो मतदारसंघ कायम ठेवण्याची गांधी घराण्याची परंपरा आहे. राहुल गांधी काय निर्णय घेणार, हे पाहणं औत्सुक्याचं ठरेल.