उच्च रक्तदाब हा एक असा आजार आहे जो अनेकदा कोणत्याही लक्षणांशिवाय शरीराला हानी पोहोचवतो. जोपर्यंत एखादी गंभीर समस्या उद्भवत नाही तोपर्यंत बहुतेक लोकांना आपला रक्तदाब जास्त आहे हे माहीतही नसतं. याच कारणामुळे याला 'सायलेंट किलर' म्हटलं जातं. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार (WHO), जगभरातील सुमारे १.२८ अब्ज प्रौढ व्यक्ती उच्च रक्तदाबाने ग्रस्त आहेत आणि यापैकी जवळपास निम्म्या लोकांना आपल्या समस्येची जाणीवही नाही.

व्यायाम करू नये का?

लोकांना अनेकदा असं वाटतं की, उच्च रक्तदाब असलेल्यांनी व्यायाम करू नये. पण तज्ज्ञ या मताशी सहमत नाहीत. डॉ. विनय कुमार पांडे यांनी टाईम्स ऑफ इंडियाला दिलेल्या माहितीनुसार, नियमित शारीरिक व्यायामामुळे रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यास आणि हृदय निरोगी राखण्यास मदत होते. काही प्रकारच्या व्यायामामुळे रक्तदाब अचानक वाढू शकतो.

डॉक्टरांच्या मते, ज्या लोकांना रक्तदाबाचा त्रास आहे किंवा ज्यांना आधीपासूनच हृदयाच्या समस्या आहेत त्यांनी जड वजन उचलणं टाळावं. वजन उचलल्याने तुमच्या क्षमतेच्या ७५ टक्क्यांपेक्षा जास्त वजन उचलल्याने, शरीरावर अचानक ताण येऊ शकतो.

कोणते व्यायाम करणं टाळावं?

डेडलिफ्ट, हेवी स्क्वॅट्स किंवा हाय-इंटेन्सिटी बेंच प्रेस यांसारख्या व्यायामांमुळे काही लोकांमध्ये चक्कर येणं, छातीत दाब जाणवणं आणि हृदयाच्या समस्यांचा धोका वाढू शकतो. अनेक लोक वजन उचलताना आपला श्वास रोखून धरतात ज्यामुळे रक्तदाब झपाट्याने वाढू शकतो.

हाय-इंटेंसिटी इंटरव्हल ट्रेनिंग (HIIT) सर्वांसाठी सुरक्षित मानलं जात नाही. डॉ. विनय स्पष्ट करतात की, जे फिटनेसची नुकतीच सुरुवात करतायत, ज्यांना उच्च रक्तदाब आहे किंवा जे मानसिक तणावाखाली आहेत त्यांनी या प्रकारचा व्यायाम सावधगिरीने करावे.

डॉक्टरांच्या मते, पुश-अप्स किंवा दोरीवरच्या उड्या यांसारख्या सतत जोर लावावा लागणाऱ्या व्यायामांचाही ब्लड प्रेशरवर परिणाम होऊ शकतो. व्यायाम केल्यानंतर तुम्हाला जरासा जरी त्रास झाला तरी डॉक्टरांची मदत घ्यावी.