आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत हाडांची कमजोरी, सांधेदुखी आणि कॅल्शियमची कमतरता या समस्या वाढताना दिसत आहेत. हाडांचे आरोग्य चांगले राखण्यासाठी संतुलित आणि पौष्टिक आहार घेणे महत्त्वाचे आहे. अशा वेळी आपल्या पारंपरिक आहारातील नाचणी हा एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो.

नाचणी हे पौष्टिक भरडधान्य असून त्यात कॅल्शियम, लोह, फायबर आणि शरीराला आवश्यक असणारे काही अमिनो ॲसिड आढळतात. विशेष म्हणजे इतर अनेक धान्यांच्या तुलनेत नाचणीमध्ये कॅल्शियमचे प्रमाण अधिक असते.

नाचणीमध्ये किती असते कॅल्शियम?

१०० ग्रॅम नाचणीमध्ये साधारण ३४४ ते ३६४ मिलिग्रॅम कॅल्शियम आढळते, असा उल्लेख संबंधित लेखात करण्यात आला आहे. त्यामुळे हाडांच्या आरोग्यासाठी नाचणीचा आहारात समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. कॅल्शियमसोबतच नाचणीमध्ये फॉस्फरसही असते. ही दोन्ही खनिजे हाडे आणि दातांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाची आहेत.

हाडे मजबूत ठेवण्यासाठी नाचणी कशी मदत करते?

• नाचणीतील कॅल्शियम हाडे आणि दात मजबूत ठेवण्यासाठी आवश्यक असते. त्यामुळे रोजच्या संतुलित आहारात तिचा समावेश करता येतो.

• नाचणीतील कॅल्शियम आणि फॉस्फरस ही खनिजे हाडांच्या रचनेसाठी महत्त्वाची आहेत. योग्य पोषणामुळे हाडांची घनता टिकवून ठेवण्यास मदत होते.

• वाढत्या वयात मुलांच्या हाडांचा विकास होत असतो. अशा वेळी नाचणीसारख्या पौष्टिक धान्याचा आहारात समावेश फायदेशीर ठरू शकतो.

• महिलांना तसेच वाढत्या वयातील ज्येष्ठ नागरिकांना हाडांच्या आरोग्याकडे विशेष लक्ष देण्याची गरज असते. नाचणी त्यांच्यासाठी कॅल्शियमचा एक चांगला आहारस्रोत ठरू शकते.

नाचणीचा आहारात समावेश कसा कराल?

नाचणीचा वापर विविध पदार्थ बनवण्यासाठी करता येतो. उदाहरणार्थ, नाचणीची भाकरी किंवा पोळी, नाचणीची आंबील किंवा सत्त्व, नाचणीची इडली आणि डोसा, नाचणीची खीर, नाचणीचे लाडू, नाचणीचे धिरडे, नाचणी भिजवून, मोड आणून किंवा आंबवून तयार केलेल्या पदार्थांचाही आहारात समावेश करता येतो.

नाचणी खाताना काय लक्षात ठेवावे?

नाचणीमध्ये कॅल्शियमचे प्रमाण भरपूर असले तरी त्यातील सर्व कॅल्शियम शरीराला पूर्णपणे शोषून घेता येतेच असे नाही. प्रक्रिया आणि पाककृतीनुसार त्याच्या उपलब्धतेत बदल होऊ शकतो. त्यामुळे नाचणीसोबत दूध, दही, पालेभाज्या आणि इतर पौष्टिक पदार्थांचाही आहारात समावेश करावा.

थोडक्यात सांगायचे तर, आपल्या पारंपरिक आहारातील नाचणी हे केवळ पोट भरणारे धान्य नसून पोषणाचा उत्तम स्रोत आहे. हाडांचे आरोग्य चांगले राखण्यासाठी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम आणि योग्य जीवनशैली यांसोबत नाचणीचा समावेश नक्कीच करता येईल.