अनेकदा पायाच्या बोटांवर किंवा तळपायावर कडक, जाडसर त्वचा तयार होते. सुरुवातीला ही समस्या सामान्य वाटते; मात्र चालताना किंवा चप्पल-बूट घालताना त्या ठिकाणी वेदना होऊ लागतात. या समस्येला वैद्यकीय भाषेत 'फूट कॉर्न' (Foot Corn) असे म्हणतात. सततचा दाब आणि घर्षण यामुळे त्वचेचा विशिष्ट भाग जाड व कठीण बनतो.

फूट कॉर्न म्हणजे काय?

फूट कॉर्न म्हणजे पायाच्या त्वचेवर सतत दाब किंवा घर्षण झाल्यामुळे तयार होणारा त्वचेचा लहान, गोलाकार आणि कडक भाग. शरीर त्वचेचे संरक्षण करण्यासाठी त्या ठिकाणी अतिरिक्त जाड त्वचा तयार करते. ही समस्या प्रामुख्याने पायाच्या बोटांच्या वरच्या किंवा बाजूच्या भागात आणि तळपायावर दिसून येते. कॉर्नच्या मध्यभागी कडक भाग असतो. त्यावर दाब पडल्यास वेदना किंवा टोचल्यासारखे जाणवू शकते.

फूट कॉर्नचे प्रकार

• हार्ड कॉर्न : हा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. पायाच्या बोटांच्या वरच्या बाजूला किंवा बाहेरील भागावर कडक, जाड त्वचेचा छोटा गोलाकार भाग तयार होतो. दाब पडल्यास वेदना होतात.

• सॉफ्ट कॉर्न : हा प्रामुख्याने पायाच्या दोन बोटांच्या मधल्या भागात तयार होतो. ओलाव्यामुळे त्याची त्वचा मऊ, पांढरट आणि रबरी स्वरूपाची दिसू शकते.

• सीड कॉर्न : पायाच्या तळव्यावर लहान-लहान कडक ठिपक्यांसारखे कॉर्न तयार होतात. काही वेळा चालताना त्याठिकाणी वेदना जाणवतात.

फूट कॉर्नची ७ प्रमुख लक्षणे

1. पायाच्या बोटांवर किंवा तळपायावर त्वचेचा एखादा भाग जाडसर आणि कठीण होतो.

2. पाय जमिनीवर टेकवताना किंवा चालताना कॉर्नच्या ठिकाणी टोचल्यासारखे दुखते.

3. त्वचेवर लहान, गोलाकार आणि उंचवट्यासारखा भाग तयार होतो.

4. कॉर्नच्या मध्यभागी कठीण भाग किंवा कोर असतो.

5. प्रभावित भागाची त्वचा कोरडी, खडबडीत किंवा पापुद्रे निघाल्यासारखी दिसते.

6. बोटाने दाब दिल्यास किंवा बूट घातल्यास वेदना वाढू शकतात.

7. कॉर्न मोठा किंवा वेदनादायक झाल्यास चालणे, धावणे आणि बराच वेळ उभे राहणे कठीण होऊ शकते.

पायाला कॉर्न होण्याची ६ कारणे

1. पायाला घट्ट बसणारे बूट घातल्यामुळे बोटांवर सतत दाब पडतो. त्यामुळे त्वचा जाड होऊन कॉर्न तयार होऊ शकतो.

2. हाय हिल्समुळे पायाच्या पुढील भागावर शरीराचे अधिक वजन आणि दाब येतो. त्यामुळे कॉर्न किंवा कॅलस तयार होण्याची शक्यता वाढते.

3. खूप मोठे किंवा लहान बूट घातल्यास पायाची त्वचा बुटांना सतत घासली जाते.

4. बूट किंवा शूज घालताना मोजे न वापरल्यास पाय आणि बुटांमध्ये घर्षण वाढू शकते.

5. सतत उभे राहणे, लांब अंतर चालणे किंवा धावण्यामुळे पायाच्या विशिष्ट भागावर दाब वाढू शकतो.

6. वाढत्या वयामुळे पायाच्या तळव्याखालील चरबीचा संरक्षक थर कमी होऊ शकतो. त्यामुळे हाडांवर अधिक दाब येऊन कॉर्न तयार होण्याची शक्यता वाढते.

फूट कॉर्नवर ६ घरगुती उपचार?

1. पायाच्या त्वचेचा कडकपणा कमी करण्यासाठी ५ ते १० मिनिटे कोमट पाण्यात पाय बुडवून ठेवा. यामुळे त्वचा मऊ होण्यास मदत होते.

2. त्वचा मऊ झाल्यानंतर निरोगी व्यक्तीने प्यूमिक स्टोनने कडक त्वचेवर अतिशय हलक्या हाताने घासावे. जास्त त्वचा काढण्याचा प्रयत्न करू नये. वेदना किंवा रक्तस्राव झाल्यास लगेच थांबावे.

3. त्वचेचा कोरडेपणा कमी करण्यासाठी मॉइश्चरायझिंग क्रीम लावा.

4. पायाच्या बोटांना पुरेशी जागा मिळेल असे आरामदायी आणि मऊ तळाचे बूट वापरा. घट्ट शूज आणि हाय हिल्स वापरणे टाळा.

5. कॉर्नवर थेट दाब पडू नये यासाठी नॉन-मेडिकेटेड कॉर्न पॅड किंवा कुशन वापरता येते. यामुळे चालताना होणारे घर्षण कमी होण्यास मदत होते.

6. कॉर्न मोठा किंवा वेदनादायक असल्यास त्वचारोगतज्ज्ञ किंवा फूट स्पेशालिस्टकडे जा. डॉक्टर आवश्यकतेनुसार कडक त्वचा सुरक्षितपणे काढू शकतात.

टीप : वरील माहिती आम्ही फक्त वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवत आहोत. याचं समर्थन अथवा दावा करत नाही. त्यामुळे कोणतेही उपचार, डाएट आणि औषधं तज्ज्ञांच्या, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानं घ्यावीत.