Chanakya Niti : आचार्य चाणक्य यांनी चाणक्य नीतीमध्ये पती-पत्नीच्या नात्यापासून ते मित्र आणि शत्रूच्या ओळखीपर्यंत अनेक गोष्टी सांगितल्या आहेत. आचार्य चाणक्यांनी अशा काही गोष्टी अशा लोकांसाठी लिहिल्या आहेत ज्यांना आपला मित्र कोण आणि शत्रू कोण हे ओळखत नाही.

आचार्य चाणक्यांनी आपल्या धोरणात बरेच काही लिहिले आहे. चाणक्य धोरणात लिहिलेली प्रत्येक धोरण माणसाला जीवनात (Life) आपले ध्येय साध्य करण्यासाठी प्रेरित करते. हेच कारण आहे की आजही लोक चाणक्य नीतीमध्ये लिहिलेल्या गोष्टी आपल्या जीवनात नक्कीच अवलंबतात. चाणक्याने चाणक्यनीतीमध्ये मित्र (Friendship) आणि शत्रू बद्दलही सविस्तर लिहिले आहे.

चाणक्य नीतीमध्ये असे लिहिले आहे की प्रत्येक मनुष्याला त्याच्या सोबत राहणाऱ्या व्यक्तीची प्रत्येक गोष्ट माहित असणे आवश्यक आहे जेणेकरून भविष्यात (Future) त्या व्यक्तीमुळे त्याला कोणत्याही समस्यांना सामोरे जावे लागू नये. चला तर मग अशा व्यक्तीबद्दल जाणून घेऊया.

श्लोक

परोक्षे कार्यहंतरम प्रत्यक्षे प्रियवदिनम् ।

वर्जयेत्तद्रिशं मित्रं विष्कुंभपायोमुखम् ।

चाणक्य नीतीनुसार, अशा लोकांपासून दूर राहा जे तुमच्या चेहऱ्यावर गोड बोलतात. पण संधी मिळताच ते तुमच्या पाठीमागे तुम्हाला उद्ध्वस्त करण्याचा डाव आखतात. असे करणारी व्यक्ती विषाच्या भांड्यासारखी आहे ज्याचा वरचा भाग दुधाने भरलेला दिसतो आणि आत विष आहे.

वास्तविक, चाणक्याने आपल्या श्लोकांतून सांगितले आहे की, जे लोक तुमच्यासमोर खूप चांगले होतात त्यांच्याशी कधीही मैत्री किंवा संबंध ठेवू नयेत. पण तुमच्या पाठीमागे इतरांना वाईट बोलून तुम्ही अजिबात चुकत नाही.

हे लोक तुम्हाला कोणत्या कटात कधी अडकवतील हे सांगता येत नाही. संधी मिळताच हे लोक तुमचा नाश करू शकतात. तुमच्या सर्व योजना बिघडू शकतात. म्हणूनच अशा लोकांपासून सावधगिरी बाळगली पाहिजे.

म्हणूनच चाणक्याने चाणक्य नीतीमध्ये लिहिले आहे की, अशी व्यक्ती तुमच्यासमोर घागरीत भरलेल्या दुधाप्रमाणे दिसेल. पण तुमच्यासाठी आतून विष ओकण्याचेच काम करेल.