सण म्हटला की घरी गरमागरम पुरी,भाजी आणि वेगवेगळे पक्वान्न तयार होतात.विशेषतः दिवाळी किंवा इतर सणासुदीला फराळासाठी तेला-तुपाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. तळलेले पदार्थ कितीही चविष्ट असले, तरी ते तळण्यासाठी कोणते तेल वापरले जात आहे याचा आरोग्यावर थेट परिणाम होतो हे जाणून घेणे महत्वाचे आहे. बाजारात अनेक प्रकारची खाद्यतेलं उपलब्ध असल्यामुळे तळण्यासाठी नेमके कोणते तेल निवडावे हे जाणून घ्या.

पदार्थ तळण्यासाठी उत्तम मानले जाणारे ५ तेलाचे पर्याय

राइस ब्रॅन ऑइल

तांदळाच्या कोंड्यापासून तयार केलेले हे तेल डीप फ्रायिंगसाठी उत्तम मानले जाते. यामध्ये मोनोअनसॅच्युरेटेड आणि पॉलीअनसॅच्युरेटेड फॅट्स असतात.या तेलाचा स्मोक पॉइंट जास्त असल्यामुळे योग्य तापमानावर पदार्थ तळण्यासाठी ते वापरता येते. तसेच याची चव सौम्य असल्यामुळे पदार्थाच्या मूळ चवीवर परिणाम होत नाही.

रिफाइंड ऑलिव्ह ऑइल

ऑलिव्ह ऑइल प्रामुख्याने सॅलडसाठी वापरले जाते असे वाटते, परंतु 'रिफाइंड ऑलिव्ह ऑइल'चा स्मोक पॉइंट जास्त असतो. त्यात मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅट्सही असतात. एक्स्ट्रा व्हर्जिन ऑलिव्ह ऑइल आणि रिफाइंड ऑलिव्ह ऑइलचे गुणधर्म वेगवेगळे असतात. त्यामुळे तळताना तेलाचा योग्य प्रकार आणि पॅकेटवरील सूचना तपासाव्यात.

सुर्यफूल तेल

सुर्यफूलाच्या बियांपासून तयार होणारे हे तेल पुरी किंवा इतर पदार्थ तळण्यासाठी वापरता येते. या तेलातील असंतृप्त फॅट्सचे प्रमाण प्रकारानुसार बदलते. काही प्रकारांमध्ये स्मोक पॉइंट जास्त आणि चव सौम्य असते,त्यामुळे पॅकिंगवरील माहिती वाचून हे तेल निवडावे.

शेंगदाणा तेल

भारतीय स्वयंपाकघरात शेंगदाणा तेलाचा वापर पारंपरिकरीत्या मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. याचा स्मोक पॉइंट जास्त असल्याने पुरी, भजी आणि इतर तळलेले पदार्थ तयार करण्यासाठी हे योग्य ठरते. ज्यांना शेंगदाण्याची ॲलर्जी आहे, त्यांनी हे तेल वापरताना विशेष काळजी घ्यावी.

देशी तूप

सणासुदीला काही पदार्थ तुपात तळण्याचा पर्याय अनेकांना आवडतो.यामुळे पदार्थांना खास चव आणि सुवास मिळतो. तुपाचा स्मोक पॉइंट जास्त असला तरी त्यात सॅच्युरेटेड फॅट्सचे प्रमाण अधिक असते. त्यामुळे कोलेस्ट्रॉल किंवा हृदयाच्या आरोग्याची समस्या असल्यास तुपाचा वापर मर्यादित ठेवावा.

पुरी किंवा पदार्थ तळताना या ५ चुका टाळा

• एकाच तेलात पुन्हा पुन्हा पदार्थ तळल्याने त्यात हानिकारक घटक तयार होतात. शक्यतो तेलाचा पुनर्वापर टाळा.

• तेलाचा धूर निघू लागेपर्यंत ते गरम करणे टाळा. तेल योग्य तापमानाला आल्यानंतरच पदार्थ तळा.

• केवळ स्मोक पॉइंट न बघता तेलातील फॅट्सचा प्रकार आणि आरोग्याची स्थिती लक्षात घेऊन तेल निवडा.

• तळल्यानंतर पदार्थ काही वेळ टीश्यु पेपर ठेवल्यास पृष्ठभागावरील अतिरिक्त तेल निघून जाण्यास मदत होते.

• कोणतेही चांगले तेल वापरले तरी डीप फ्राय केलेले पदार्थ नेहमी मर्यादित प्रमाणातच खाणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते.