Bollywood Story: भारतीय टेलिव्हिजनच्या इतिहासात ‘रामायण’ या मालिकेचे स्थान आजही अढळ आहे. १९८७ मध्ये प्रेक्षकांच्या भेटीला आलेल्या रामानंद सागर यांच्या या मालिकेने लोकप्रियतेचे अनेक विक्रम केले. मात्र, या मालिकेच्या पडद्यामागे अनेक रंजक किस्से आणि वादही दडलेले आहेत. विशेष म्हणजे, ‘लव-कुश’ची कथा दाखवण्यास रामानंद सागर सुरुवातीला तयार नव्हते. मात्र, पंतप्रधान कार्यालयातून फोन आल्यानंतर त्यांनी ही कथा पुढे नेण्याचा निर्णय घेतल्याचे त्यांचे पुत्र प्रेम सागर यांनी एका मुलाखतीत सांगितले होते. या मालिकेतील एका प्रसंगावरून तब्बल दहा वर्षे न्यायालयीन खटला सुरु होता.
रामानंद सागर यांच्या ‘रामायण’ मालिकेचे सुरुवातीचे ७८ भाग प्रचंड लोकप्रिय झाले होते. सीता धरतीमध्ये सामावून जाते, या प्रसंगाने मालिकेचा शेवट करण्यात आला होता. मात्र, त्यानंतरची लव-कुश यांची कथा जाणून घेण्याची उत्सुकता प्रेक्षकांमध्ये होती. त्यामुळे मालिकेची कथा पुढे सुरू ठेवण्याची मागणी होऊ लागली. मात्र, भगवान रामांनी सीतेचा त्याग केल्याची कथा पडद्यावर सादर करण्याबाबत रामानंद सागर साशंक होते. त्यामुळे त्यांनी सुरुवातीला पुढील भाग तयार करण्यास नकार दिल्याचे सांगितले जाते. त्याचवेळी लव-कुश यांच्या कथेचा समावेश करण्याची मागणीही जोर धरत होती.
प्रेम सागर यांनी सांगितलेल्या माहितीनुसार, या प्रकरणात वाल्मिकी समाजाकडूनही रामायणाची पुढील कथा दाखवण्याची मागणी करण्यात आली होती. त्यानंतर पंतप्रधान कार्यालयातून रामानंद सागर यांच्याशी संपर्क साधण्यात आला. रामायणाची कथा पुढे नेण्याची विनंती झाल्यानंतर त्यांनी ‘उत्तर रामायण’ किंवा ‘लव-कुश’ या भागाच्या निर्मितीस होकार दिला. या निर्णयामुळे प्रेक्षकांना राम, सीता आणि त्यांच्या पुत्रांच्या आयुष्यातील पुढील घडामोडी पाहायला मिळाल्या.
सीतेच्या वनवासाशी संबंधित प्रसंगावरून पुढे कायदेशीर वाद निर्माण झाल्याचा उल्लेख प्रेम सागर यांच्या कथनात करण्यात आला होता. या प्रकरणात रामानंद सागर यांना तब्बल दहा वर्षे न्यायालयाच्या फेऱ्या कराव्या लागल्या. इलाहाबाद न्यायालयात या प्रकरणाची सुनावणी अनेक वर्षे सुरू होती. ‘रामायण’ ही मालिका केवळ धार्मिक आणि सांस्कृतिक लोकप्रियतेमुळेच नव्हे, तर तिच्या निर्मितीमागील संघर्षांमुळेही चर्चेत राहिली. आजही या मालिकेतील प्रसंग, कलाकार आणि पडद्यामागील किस्से प्रेक्षकांच्या चर्चेचा विषय ठरतात.