हिवाळ्यात दिल्लीप्रमाणेच महाराष्ट्रातल्याही अनेक शहरात हवा खराब होताना दिसत आहे. विशेषतः मुंबई, नवी मुंबई, पुणे आणि आसपासच्या शहरांमध्ये जेथे सातत्याने बांधकामासंबंधित काम होतात, तेतील हवेचा दर्जा हा घसरत चालला आहे. त्यामुळे आरोग्याच्या अनेक समस्या निर्माण होत आहे. अशातच आता सांगली सर्वांत आरोग्यदायी शहर ठरले आहे.

महाराष्ट्रातील हवा प्रदुषणात घट होते आहे. वाढत्या औद्योगिकरणामुळे, वाहतुकीमुळे, शहरांच्या प्रदूषण पातळीने कमालीची मर्यादा ओलांडली होती. दिल्ली आणि महाराष्ट्रातील मुंबईतील चेंबूर सारख्या ठिकाणी तर गॅस चेंबरसारखी अवस्था झाली होती. सकाळच्या वेळी हे प्रदूषण अगदी धुक्यासारखे पसरलेले डस्ट अशी परिस्थिती हाती. पण आता महाराष्ट्रातील प्रदूषण नियंत्रणात येऊ लागले असल्याचे चित्र आहे.

सांगली सर्वात आरोग्यदायी शहर सांगली जिल्ह्यातील प्रदूषण राज्याच्या तुलनेत अगदी कमी असून राज्यातील सर्वात आरोग्यदायी हवा सांगलीची असल्याचा उल्लेख केंद्रीय प्रदूषण मंडळाने केला आहे. ही सांगलीकरांच्या दृष्टीने अगदीच अभिमानास्पद बाब आहे. हवेचे प्रदूषण मोजण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या मापदंडानुसार ० ते ५० या स्तरातील हवा सर्वात चांगली समजली जाते. सांगली, कोल्हापूरातील हवेची गुणवत्ता चांगली असल्याचे प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे निरीक्षण आहे. या जिल्ह्यांचा समावेश आरोग्यदायी शहरांमध्ये होतो.

51 ते 100 या इंडेक्स मधील हवा समाधानकारक समजली जाते. महाराष्ट्रातील 11 शहरे या इंडेक्समध्ये बसतात. अशी चांगल्या हवेची शहरे म्हणजे राज्यातील जवळपास 11 शहरांमधील हवा समाधानकारक आहे. तेथील हवेची गुणवत्ता 51 ते 100 इंडेक्सच्या दरम्यान आहे. त्यामध्ये पुणे, मुंबई, नागपूर, नाशिक, पिंपरी, अकोला, औरंगाबाद, अमरावती, जालना, सोलापूर या जिल्ह्यांचा समावेश आहे.

केंद्रीय प्रदूषण मंडळाच्या अहवालानुसार चांगली हवा ही ० ते ५० च्या दरम्यान नोंदली जाते. त्याला हवेची समाधानकारक गुणवत्ता म्हटले जाते. तिथे मानवी आरोग्याला अपायकारक असे प्रदूषण नसते. तेथील नागरिकांना आरोग्याचा धोका नसून, शुद्ध हवेत श्वास घेता येतो. अशा ठिकाणच्या नागरिकांना दमा, ब्रॉंकेटिक्स सारखे श्वसनाचे रोग होण्याची शक्यता फारच कमी असते. त्यानंतर ५० ते १०० दरम्यान हवेची पातळी नोंदली गेली. तर ती समाधानकारक समजली जाते. त्यासाठी ३ ते १६ नोव्हेंबर रोजी या कालावधीत हवेचा अभ्यास करण्यात आला. ३१ शहरांच्या तुलनेत सांगलीची हवा शुद्ध आणि आरोग्यदायी असल्याचे आढळले.