"जात नाही ती जात" असं आपल्याकडे उपरोधाने म्हटलं जातं. पण अहिल्यानगर जिल्ह्यातील एका छोट्याशा गावाने या म्हणीला कायमची मूठमाती दिलीय..नेवासा तालुक्यातील सौंदाळा गावाने 'जातमुक्ती'चा ऐतिहासिक निर्णय घेत संपूर्ण देशासमोर एक नवा आदर्श ठेवलाय..काय आहे हा सौंदाळा पॅटर्न आणि गावकऱ्यांनी नक्की कोणता विडा उचललाय?

सौंदाळा गावाचा 'क्रांतीकारी' ठराव

ग्रामसभेत 'जातमुक्त गाव' करण्याचा ठराव मांडण्यात आला

जात, धर्म, पंथ किंवा वंशाच्या आधारावर गावात कोणताही भेदभाव नको

आंतरजातीय विवाह मोठ्या थाटात लावले जातील, त्याला पूर्ण सामाजिक पाठिंबा असेल

जातीवाद पसरवणारे मेसेज करणाऱ्यांवर कायदेशीर कारवाईची तरतूद

'माझी जात - मानव' हाच मंत्र आता प्रत्येक ग्रामस्थानं स्वीकारला

खरतर सौंदाळा गाव हे काही पहिल्यांदाच चर्चेत आलेले नाही. यापूर्वीही या गावाने शिवी बंदी, विधवा पुनर्विवाह आणि विद्यार्थी हिताचे अनेक पुरोगामी निर्णय घेतले आहेत. आता सार्वजनिक ठिकाणे, सण-उत्सव, शासकीय योजना आणि सामाजिक कार्यक्रमातून जातिभेद पूर्णपणे हद्दपार करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय या गावानं घेतलाय.. त्यामुळे जात निर्मूलनासाठी केवळ भाषणं देण्याच्या या काळात सौंदाळा गावानं जातमुक्तीसाठी प्रत्यक्ष कृती केलीय..केवळ कायदा करून समाज बदलत नाही, तर त्यासाठी मनाची तयारी लागते, हेच या गावकऱ्यांनी सिद्ध केलंय. त्यामुळे सौंदाळा गावाने टाकलेले पाऊल महाराष्ट्रातील इतर गावांनाही प्रेरणा देणारं ठरेल, यात शंका नाही.