Chanakya Niti :

आचार्य चाणक्य यांना कौटिल्य म्हणूनही ओळखले जाते, ते अर्थशास्त्र, राजकारण आणि मुत्सद्देगिरीचे तज्ज्ञ होते. आचार्य चाणक्यांनी आपल्या धोरणात अशा अनेक गोष्टी सांगितल्या आहेत ज्या जीवनात अंमलात आणल्या तर तुमची फसवणूक होणार नाही आणि पुढे जाण्यापासून कोणीही रोखू शकत नाही.

चाणक्यांनी आपल्या धोरणात मानवी समाजाच्या जवळजवळ प्रत्येक पैलूचे स्पष्टीकरण दिले आहे. त्यात घराला (Home) स्वर्ग कसा बनवता येते आणि कोणती घरे स्मशानासारखी असतात हेही त्यांनी आपल्या नीतिशास्त्रात सांगितले आहे. अशा स्थितीत आचार्य चाणक्य यांचे हे विचार जाणून घेऊया.

श्लोक

न विप्रपादोदककर्दमानि, न वेदशास्त्रध्वनिगर्जितानि।

स्वाहा-स्नधास्वस्ति-विवर्जितानि, श्मशानतुल्यानि गृहाणि तानि।।

चाणक्य नीतीच्या या बाराव्या अध्यायातील श्लोकानुसार ज्या घरामध्ये ब्राह्मणांचे पाय धुतले जात नाहीत, जेथे वैदिक मंत्रांचा (Mantra) उच्चार केला जात नाही आणि जेथे देव आणि पितरांना नैवेद्य दाखवला जात नाही ते स्मशान आहे.

वास्तविक चाणक्य नीती या श्लोकाद्वारे सांगते की ज्या घरांमध्ये ब्राह्मणांचा आदर केला जात नाही, जेथे वेद-पुराणांचा आवास नाही, जेथे अग्निहोत्र म्हणजे हवन इ.करत नाही त्यांचे जीवन (Life) नेहमीच दुःख आणि संकटांनी वेढलेले असते. अशा घरांना स्मशानभूमी समजले पाहिजे.

याउलट ज्या घरात यज्ञ, कर्म हवन इत्यादी नियमित केले जातात आणि ब्राह्मणांचा आदर केला जातो, तेथे सकारात्मक शक्तींचा संचार होतो. अशा घराला स्वर्ग मानले जाते आणि येथे देवताही वास करतात.