Durga Puja 2023 :

शारदीय नवरात्रीच्या चौथ्या दिवशी 17 ऑक्टोबर 2023 रोजी कुष्मांडा मातेची पूजा केली जाईल. असे म्हणतात की, जेव्हा जगभर अंधार होता, तेव्हा माता कुष्मांडा यांनी आपल्या गोड हास्याने विश्व निर्माण केले होते. तिला सूर्यमालेची प्रमुख देवी मानली जाते. नवरात्रीच्या चौथ्या दिवशी कुष्मांडा देवीची पूजा करणाऱ्यांना रोग आणि दोषांपासून मुक्ती मिळते, असे मानले जाते.

कुष्मांडा देवीला प्रसन्न करणाऱ्याला आठ सिद्धी आणि संपत्ती मिळते असे म्हणतात. चैत्र नवरात्रीच्या चौथ्या दिवशी माँ कुष्मांडाची पूजा (Puja) पद्धत, शुभ मुहूर्त, मंत्र आणि उपाय जाणून घेऊया.

देवीचे स्वरूप

माता कुष्मांडा आठ शस्त्रास्त्रे आहेत. तिच्या हातात (Hand) अनुक्रमे गदा, कलश, कमळ, धनुष्य-बाण आणि कमंडल आहेत. एका हातात जपमाळ आहे. याने तिन्ही लोकांचे कल्याण होते. मातेचे वाहन सिंह आहे. कुष्मांडा माता आपल्या भक्तांचे सर्व दुःख दूर करते आणि त्यांना सुख, शांती आणि समृद्धी देते.

उपासनेची पद्धत

• सकाळी लवकर उठून पूजेचे ठिकाण स्वच्छ (Clean) करावे आणि नंतर स्नान करून ध्यान करून प्रथम सूर्यदेवाला अर्घ्य द्यावे.

• यानंतर माता दुर्गाला धूप, दिवा, सुगंध, फुले इत्यादी अर्पण करा आणि घरामध्ये स्थापित केलेला कलश आणि अखंड दिवा.

• माता कुष्मांडा यांना लाल फुले आणि पांढर्‍या भोपळ्याची फुले अर्पण करा. तसेच त्यांना पाचफळ आणि मालपुआ अर्पण करा.

• पूजेच्या वेळी दुर्गा मातेचे ध्यान करा आणि देवी कुष्मांडा स्तोत्राचे पठण करा. पूजेच्या शेवटी, दुर्गा देवीची आरती करा आणि नंतर कुटुंबातील सदस्यांमध्ये प्रसादाचे वाटप करा.

आता पूजागृहात खालील मंत्राने मातेचे आवाहन करा -

या देवी सर्वभू‍तेषु मां कूष्माण्डा रूपेण संस्थिता।

नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः।।

माता कूष्मांडाची प्रार्थना मंत्र

सुरासम्पूर्ण कलशं रुधिराप्लुतमेव च।

दधाना हस्तपद्माभ्यां कूष्माण्डा शुभदास्तु मे।।

आता पंचोपचार केल्यानंतर कुष्मांडा देवीची पूजा फळे, फुले, धूप, दिवा, हळद, चंदन, कुमकुम, दुर्वा, सिंदूर, दीप, अक्षता इत्यादींनी करावी. माता कुष्मांडा हिला मालपुआ आवडतो असे शास्त्रात सांगितले आहे.

त्यामुळे मातेला प्रसाद म्हणून मालपुआ अवश्य अर्पण करा. पूजेदरम्यान चालीसा आणि मंत्रांचा जप अवश्य करा. शेवटी, आरती करा आणि सुख आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना करा. दिवसभर उपवास ठेवा. संध्याकाळी आरती करा आणि फळे खा.