आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेकांच्या खाण्यापिण्याच्या सवयी आणि राहणीमान बदललंय. याचा परिणाम आरोग्यावरही होताना दिसतो. चुकीच्या खाण्याच्या सवयी, व्यायामाचा अभाव आणि वाढतं वजन यामुळे अनेकांना फॅटी लिव्हरचा त्रास होऊ शकतो. या समस्येमध्ये लिव्हरमध्ये गरजेपेक्षा जास्त चरबी जमा होते.

सुरुवातीला या आजाराची ठळक लक्षणं दिसत नाहीत. मात्र हळूहळू शरीरात काही बदल जाणवू लागतात. सतत थकवा येणं, पोटाच्या उजव्या बाजूला जडपणा जाणवणं आणि वजन वाढणं अशी लक्षणं दिसू शकतात. पुरुष आणि महिलांमध्ये या आजाराची अनेक लक्षणं सारखी असतात. मात्र, काही लक्षणांमध्ये फरक असू शकतो.

डॉक्टर काय सांगतात?

सी. के. बिर्ला रुग्णालयातील गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी विभागाचे संचालक आणि पोटाच्या आजारांचे तज्ज्ञ डॉ. अनुकल्प प्रकाश यांच्या मते, पुरुषांच्या पोटाभोवती चरबी वाढणं, मधुमेह, रक्तातील कोलेस्ट्रॉलचं प्रमाण जास्त असणं आणि दारू पिण्याच्या चुकीच्या सवयी यामुळे फॅटी लिव्हरचा धोका वाढू शकतो.

डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, या आजाराचे वेळीच निदान झाल्यास खाण्यापिण्याच्या सवयी आणि जीवनशैलीत बदल करून प्रकृतीत सुधारणा होण्यास मदत मिळू शकते. त्यामुळे शरीरात दिसणाऱ्या बदलांकडे दुर्लक्ष न करता वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घेणं महत्त्वाचं आहे.

कोणतंही कारण नसताना सतत थकवा येणं

फॅटी लिव्हरचं एक सामान्य लक्षण म्हणजे सतत थकवा जाणवणं. पुरेशी झोप घेतल्यानंतरही शरीरात उत्साह जाणवत नाही आणि दिवसभर थकल्यासारख वाटू शकतं. अनेक पुरुष कामाचा ताण किंवा वाढत्या वयामुळे असं होत असल्याचं समजून या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र सतत थकवा जाणवत असेल तर त्यामागे इतर आरोग्यविषयक कारणंही असू शकतात.

पोटात जडपणा जाणवणं

आपले लिव्हर पोटाच्या उजव्या बाजूच्या वरच्या भागात असते. फॅटी लिव्हरचा त्रास वाढल्यास या भागात जडपणा, दाब जाणवणं किंवा सौम्य वेदना होऊ शकतात. काही लोकांना जेवणानंतर पोट भरल्यासारखं वाटतं. त्यामुळे पोटात अस्वस्थता जाणवू शकते. मात्र पोटात जडपणा जाणवण्यामागे इतर कारणंही असू शकतात.

शरीराचं वजन वेगाने वाढणं

पोटाभोवतीची चरबी वाढणं हे फॅटी लिव्हरशी संबंधित असू शकते. डॉ. अनुकल्प प्रकाश यांच्या मते, शरीराचं वजन वाढणं आणि इन्सुलिनचा योग्य वापर न होणं यामुळे लिव्हरमध्ये चरबी जमा होण्याची शक्यता वाढते. इन्सुलिन हे रक्तातील साखरेचं प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास मदत करणारे हार्मोन आहे. कोणतंही कारण नसताना वजन सतत वाढत असेल किंवा पोटाची चरबी वाढत असेल तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.

अशक्तपणा आणि दिवसभर सुस्ती जाणवणं

फॅटी लिव्हरचा त्रास असलेल्या काही पुरुषांना दिवसभर अशक्तपणा आणि सुस्ती जाणवू शकते. कोणतंही काम करण्याची इच्छा होत नाही किंवा काम करताना लवकर थकवा येतो. यामुळे दैनंदिन कामांवरही परिणाम होऊ शकतो. लिव्हरच्या कामात अडथळा निर्माण झाल्यास अशा तक्रारी जाणवू शकतात.

भूक कमी लागणं

भूक कमी लागणं हेही फॅटी लिव्हरशी संबंधित असू शकतं. काही लोकांना जेवण पाहिल्यानंतर मळमळल्यासारखं वाटतं किंवा खाण्याची इच्छा होत नाही. अशा वेळी शरीराला पुरेसं अन्न मिळत नाही आणि अशक्तपणा जाणवू शकतो. भूक न लागण्याचा त्रास सतत होत असेल किंवा त्यासोबत इतर लक्षणंही दिसत असतील तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन तपासणी करून घ्यावी.

टीप : ही माहिती सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. कोणताही वैद्यकीय सल्ला घेण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.