देशभरात २०१९ मध्ये धुमाकूळ घातलेला कोरोना आठवतोय का? या कोरोनामुळे नागरिक भयभीत झाले होते. साधा खोकला सर्दी झाली तरी घाबरायचे. यावर उपाय म्हणून सरकारने कोरोना होऊ नये म्हणून एक लस तयार केली. अशाच प्रकारची लस आता डेंग्यूसाठी देखील देण्यात येणार असल्याची मोठी बातमी समोर आली आहे. पावसाळा सुरू झाला की महाराष्ट्रात डेंग्यूचा धोका पुन्हा डोके वर काढतो. मच्छरांमुळे पसरणाऱ्या या आजारामुळे दरवर्षी हजारो नागरिक त्रस्त होतात. यामुळे CDSCO ने देशातील पहिली डेंग्यू लस ‘क्यूडेंगा’ (Qdenga)ला मंजुरी दिली आहे.

‘क्यूडेंगा’ ही लस जपानच्या टाकेडा कंपनीने तयार केली असून ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमांतर्गत तिचे उत्पादन भारतातच होणार आहे. यासाठी टाकेडाने हैदराबादमधील बायोलॉजिकल ई कंपनीसोबत भागीदारी केली आहे. त्यामुळे देशात लसीचा पुरवठा अधिक वेगाने आणि सुलभपणे होण्याची अपेक्षा आहे.

डेंग्यूचे चार वेगवेगळे प्रकार (स्ट्रेन) असतात. क्यूडेंगा ही टेट्राव्हॅलेंट लस असल्याने ती या चारही प्रकारांपासून लागण होण्यापासून संरक्षण करते विशेष म्हणजे, यापूर्वी काही डेंग्यू लसी फक्त आधी डेंग्यू झालेल्या व्यक्तींनाच दिल्या जात होत्या. मात्र क्यूडेंगा लस डेंग्यूचा पूर्वीचा संसर्ग नसलेल्या व्यक्तींनाही देता येते. क्लिनिकल चाचण्यांमध्ये या लसीमुळे ९० टक्क्यांहून अधिक लोकांमध्ये अँटीबॉडीज तयार झाल्याचे आढळले आहे. तसेच डेंग्यूची गंभीर लक्षणे आणि रुग्णालयात दाखल होण्याचा धोका कमी करण्यासही ती उपयुक्त ठरते.

CDSCO च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार ४ वर्षांपासून ६० वर्षांपर्यंतच्या व्यक्तींना ही लस देता येणार आहे. या लसीचे दोन डोस दिले जातील. पहिल्या डोसनंतर तीन महिन्यांनी दुसरा डोस दिला जाईल. तज्ज्ञांच्या मते, लस ही डेंग्यूपासून संरक्षणाची ढाल आहे. मात्र घराजवळ पाणी साचू न देणे, मच्छरदाणीचा वापर करणे आणि स्वच्छता राखणे हे उपाय तितकेच महत्त्वाचे राहणार आहेत.