आजच्या बदलत्या जीवनशैलीमुळे लहान मुलांमध्ये लठ्ठपणाची समस्या झपाट्याने वाढताना दिसत आहे. कमी वयातच मुलांचे वजन प्रमाणापेक्षा जास्त वाढत असून, ही बाब पालकांसाठी चिंतेचा विषय बनली आहे. बालवयातील लठ्ठपणामुळे भविष्यात मधुमेह, हृदयविकार तसेच सांधेदुखीसारख्या अनेक गंभीर आरोग्य समस्यांचा धोका वाढू शकतो. योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप या गोष्टींची सवय लहानपणापासूनच लावणे आवश्यक आहे. मुलांना लठ्ठपणापासून दूर ठेवण्यासाठी कोणते बदल करावेत, जाणून घेऊया.

मुलांच्या आहारात पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करा

मुलांच्या शारीरिक वाढीसाठी आणि आरोग्यासाठी संतुलित आहार अत्यंत महत्त्वाचा असतो. मात्र, सध्याच्या काळात पिझ्झा, बर्गर, चिप्स, पॅकेटबंद पदार्थ, शीतपेये आणि मैद्यापासून तयार केलेल्या पदार्थांचे सेवन मुलांमध्ये वाढले आहे. या पदार्थांमध्ये कॅलरीचे प्रमाण जास्त, तर पोषणमूल्ये कमी असतात.

त्यामुळे अशा पदार्थांचे सेवन मर्यादित ठेवावे. मुलांच्या आहारात ताजी फळे, हिरव्या पालेभाज्या, डाळी, कडधान्ये, संपूर्ण धान्ये, दूध आणि दही यांसारख्या पौष्टिक पदार्थांचा समावेश करावा. यामुळे मुलांना आवश्यक पोषक घटक मिळण्यास मदत होते.

मोबाईल आणि टीव्हीचा वापर मर्यादित ठेवा

आजकाल मुले तासनतास मोबाईल, टीव्ही आणि लॅपटॉपसमोर बसून राहतात. त्यामुळे त्यांच्या शारीरिक हालचाली कमी होतात. सतत बसून राहण्याची ही सवय वजन वाढण्यास कारणीभूत ठरू शकते. पालकांनी मुलांच्या स्क्रीन टाइमवर मर्यादा घालणे गरजेचे आहे. त्यांना मैदानी खेळांसाठी प्रोत्साहन द्यावे. उद्यानात खेळणे, सायकल चालवणे, फुटबॉल, बॅडमिंटन यांसारख्या खेळांमुळे शरीराची हालचाल वाढते. तसेच मुलांची शारीरिक क्षमता आणि तंदुरुस्ती सुधारण्यास मदत होते.

शरीरातील पाण्याचे प्रमाण योग्य ठेवा

मुलांना साध्या पाण्यापेक्षा शीतपेये, सोडा आणि साखरयुक्त पेये अधिक आवडतात. मात्र, अशा पेयांमधील अतिरिक्त साखरेमुळे शरीरातील कॅलरीचे प्रमाण वाढते आणि वजन वाढण्याचा धोका निर्माण होतो. त्यामुळे मुलांना नियमितपणे पुरेसे साधे पाणी पिण्याची सवय लावावी. शीतपेयांऐवजी नारळपाणी, साखर न घातलेले लिंबूपाणी आणि ताक यांसारखे पर्याय देता येतात. यामुळे शरीरातील पाण्याचे संतुलन राखण्यास मदत होते.

संपूर्ण कुटुंबाने निरोगी जीवनशैलीचा नियम पाळणे

मुले आपल्या पालकांचे अनुकरण करत असतात. त्यामुळे पालकांच्या खाण्यापिण्याच्या आणि दैनंदिन सवयींचा मुलांवर मोठा प्रभाव पडतो. मुलांना सकस आहार आणि व्यायामाचे महत्त्व सांगण्याबरोबरच पालकांनी स्वतःही निरोगी जीवनशैली स्वीकारावी. कुटुंबातील सर्वांनी एकत्र व्यायाम करणे, चालायला जाणे आणि पौष्टिक आहार घेणे यामुळे मुलांमध्ये चांगल्या सवयी विकसित होण्यास मदत होते.

मुलांच्या झोपेकडे दुर्लक्ष करू नका

मुलांच्या आरोग्यासाठी पुरेशी आणि नियमित झोप अत्यंत आवश्यक आहे. झोप अपुरी झाल्यास शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडू शकते. त्यामुळे भूक वाढणे आणि गोड किंवा जास्त कॅलरी असलेले पदार्थ खाण्याची इच्छा निर्माण होऊ शकते.

म्हणूनच मुलांच्या वयानुसार त्यांच्या झोपेचे वेळापत्रक निश्चित करावे. झोपण्याच्या किमान एक तास आधी मोबाईल, टीव्ही आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा वापर बंद करावा. तसेच झोपण्यासाठी शांत, स्वच्छ आणि आरामदायी वातावरण तयार करावे.

मुलांच्या आरोग्यासाठी पालकांची भूमिका महत्त्वाची

लहान वयातील लठ्ठपणा ही केवळ दिसण्याशी संबंधित समस्या नसून भविष्यातील आरोग्यावर परिणाम करणारी गोष्ट आहे. त्यामुळे मुलांना लहानपणापासूनच संतुलित आहार, नियमित खेळ, पुरेशी झोप आणि शिस्तबद्ध दिनचर्येची सवय लावणे गरजेचे आहे. पालकांनी मुलांच्या वजनाकडे आणि वाढीकडे लक्ष द्यावे. वजन वाढत असल्याची चिंता असल्यास बालरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

टीप : ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानावर आधारित आहे मुलांच्या आहारात किंवा व्यायामात कोणतेही बदल करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.