केंद्र सरकारने 'फ्लेक्स-फ्यूल' वाहनांसाठी 'E100' इथेनॉल इंधनाला मान्यता देण्यासाठी 'सेंट्रल मोटर व्हेइकल्स रूल्स' (केंद्रीय मोटार वाहन नियम) मध्ये सुधारणा केलीय. रस्ते वाहतूक मंत्रालयाद्वारे जारी करण्यात आलेल्या या अधिसूचनेमुळे कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी होईल आणि स्वच्छ ऊर्जेला प्रोत्साहन मिळेल, अशी अपेक्षा आहे.

केंद्र सरकारने 'सेंट्रल मोटर व्हेइकल्स रूल्स, १९८९' मध्ये महत्त्वपूर्ण सुधारणा केलीय. फ्लेक्स-फ्यूल वाहनांसाठी 'E100' इथेनॉल इंधनाला अधिकृत मान्यता दिली आहे. रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने २३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जारी केलेल्या राजपत्र अधिसूचनेद्वारे (G.S.R. 911(E)), नियम ११५ मध्ये बदल करण्यात आलेत. या नियमात पूर्वी केवळ 'E85' चा उल्लेख होता, परंतु आता त्यात 'E85' आणि 'E100' या दोन्ही इंधनांचा समावेश करण्यात आलाय.

दरम्यान सरकारचा हा निर्णय त्या कंपन्यांसाठी फायदेशीर ठरणार आहे, ज्या कंपन्या E100 मॉडल लॉन्च करण्याच्या तयारीत आहेत. सरकारने स्पष्ट केले आहे की, E85 आणि E100 इंधनांचा वापर केवळ विशेषतः डिझाइन केलेल्या आणि प्रमाणित 'फ्लेक्स-फ्यूल' वाहनांमध्येच केला जावा. E20 किंवा सामान्य पेट्रोलवर चालण्यासाठी डिझाइन केलेल्या सध्याच्या गाड्यांमध्ये ही इंधने वापरता येणार नाहीत. या घडामोडीमुळे इथेनॉल मिश्रणाला प्रोत्साहन मिळेल, कच्च्या तेलाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी होईल आणि पर्यावरणालाही फायदा होणार आहे.

नियमांमधील बदल काय आहेत?

नवीन नियमांनुसार, उत्सर्जनाशी संबंधित तरतुदींमध्ये E85 सोबत E100 चाही समावेश करण्यात आलाय. तक्त्यांमध्ये पेट्रोल संदर्भासाठी E10/E20 असे सुधारणा करण्यात आलीय. वाहनांच्या एकूण वजनाची (ग्रॉस व्हेईकल वेट) मर्यादा ३,००० किलोवरून वाढवून ३,५०० किलो करण्यात आलीय. बायोडीझेलसाठी, तरतूद B10 वरून B100 अशी अद्ययावत करण्यात आलीय. हायड्रोजन-सीएनजी (HCNG) संबंधित तांत्रिक सुधारणांचाही यात समावेश करण्यात आलाय. हे बदल मूळ उपकरण उत्पादकांकडून (OEMs) 'फ्लेक्स-फ्यूल' वाहने म्हणून डिझाइन केलेल्या वाहनांना लागू होतील.

कोणत्या वाहनांमध्ये वापरलं जाईल नवीन E100 इंधन

E85 किंवा E100 इंधनाचा वापर केवळ अशा वाहनांमध्येच केला पाहिजे, ज्यांना उत्पादकांनी उच्च इथेनॉल मिश्रित इंधनासाठी प्रमाणित केलंय. सामान्य पेट्रोल किंवा E20 मिश्रित इंधनासाठी डिझाइन केलेल्या गाड्यांमध्ये अशा इंधनाचा वापर केल्यास इंजिनचे नुकसान होऊ शकते. सध्याच्या वाहन मालकांना कोणत्याही बदलांची किंवा वाहन बदलण्याची गरज नाहीये. ब्राझील आणि युनायटेड स्टेट्ससारख्या देशांमध्ये 'फ्लेक्स-फ्यूल' (flex-fuel) तंत्रज्ञान आधीच वापरात आहे. तेथील वाहने एकाच इंधन टाकीचा वापर करून विविध मिश्रित इंधनांवर चालू शकतात.

वाहन कंपन्या आणि पर्यावरणावर काय परिणाम होणार

हे बदल अशा कंपन्यांसाठी फायदेशीर ठरतील जे 'E100' मॉडेल्स (पूर्णपणे इथेनॉलवर चालणारी वाहने) बाजारात आणण्याची प्लॅन आखत आहेत. इथेनॉलचा कार्बन फूटप्रिंट कमी असतो, ज्यामुळे कार्बन मोनोऑक्साइड आणि हायड्रोकार्बन उत्सर्जनात घट होईल. तसेच ऊस आणि धान्यापासून इथेनॉलची निर्मिती होत असल्याने याचा फायदा कृषी क्षेत्रालाही होईल. कच्च्या तेलाची आयात कमी करणे. स्वच्छ ऊर्जेला प्रोत्साहन देणे हा सरकारचा मुख्य उद्देश आहे.