विरोधी पक्ष आणि सत्ताधारी पक्षाच्या जोरदार गोंधळानंतर अखेर संसदेत वंदे मातरम हे विधेयक मंजूर झाले आहे. बुधवारी 29 जुलै रोजी राज्यसभेत हे विधेयक मंजूर झाल्यानंतर आज गुरुवारी 30 जुलैला लोकसभेत देखील हे विधेयक पास करण्यात आले. दोन्ही सभागृहांची मंजूरी मिळाल्यानंतर आता हे विधेयक राष्ट्रपतींच्या सहीसाठी पाठवण्यात येणार आहे.

वंदे मातरमचा अपमान केल्यास किती शिक्षा होणार?

हे विधेयक कायद्यात रूपांतरित झाल्यानंतर राष्ट्रगीत वंदे मातरमला देखील राष्ट्रगीता प्रमाणे कायदेशीर संरक्षण मिळणार आहे. नव्या कायद्याअंतर्गत वंदे मातरमचा अपमान करणे हा गुन्हा ठरणार आहे. वंदे मातरम गात असताना अडथळा आणणे किंवा कोणाला ते गाण्यापासून रोखणे हा देखील गुन्हा मनाला जाणार आहे. अशा प्रकारच्या कृत्यासाठी तीन वर्षांपर्यंत जेल आणि दंड होऊ शकतो. राष्ट्रगीताचा अपमान केल्यास जशी शिक्षा आहे, तशीच शिक्षा या प्रकरणात लागू केली जाणार आहे.

राष्ट्रपतींची मंजुरी मिळाल्यानंतर हे विधेयकाचे कायद्यात रूपांतर होईल आणि त्यानुसार राष्ट्रगीत ‘वंदे मातरम्’चा सन्मान राखणे कायद्याच्या चौकटीत येईल. केंद्रीय गृहराज्यमंत्री नित्यानंद राय यांनी 24 जुलै रोजी राज्यसभेत हे विधेयक सादर केले होते. सरकारच्या मते, राष्ट्रीय गीताच्या गौरव आणि सन्मानाचे रक्षण करण्यासाठी हा कायदा आवश्यक आहे. भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळीत या गीताची महत्त्वपूर्ण भूमिका राहिली आहे.

या विधेयकात राष्ट्रगीताच्या सर्व सहा कडव्यांचे गायन करण्याचा प्रस्तावही मांडण्यात आला आहे. गृह मंत्रालयाने यापूर्वी राज्यांना दिलेल्या निर्देशांनुसार, ज्या कार्यक्रमांमध्ये राष्ट्रगान वाजवले जाते, त्या कार्यक्रमांमध्ये राष्ट्रगीतही वाजवणे किंवा गायन करणे आवश्यक राहील. लोकसभेत ‘वंदे मातरम्’ विधेयक मंजूर झाल्यानंतर सभागृहाचे कामकाज शुक्रवार, 31 जुलै रोजी सकाळपर्यंत स्थगित करण्यात आले आहे.