मोदक हे प्रत्येकाच्या आवडीचे गोड पदार्थ असून त्याला न आवडणारी व्यक्ती क्वचितच सापडते. भक्तांना आवडत असलेले मोदक भगवान गणेशालाही खूप प्रिय आहेत. मात्र, गणेशाच्या नैवेद्यासाठी का नेहमी २१ मोदकांची संख्या ठेवली जाते, याबद्दल अनेकांची उत्सुकता असते. या संदर्भात पद्म पुराणात दोन कथा सांगितल्या आहेत, ज्या या परंपरेचे शास्त्रीय स्पष्टीकरण देतात.

पहिल्या कथेत अत्री ऋषी आणि त्यांच्या पत्नी अनुसूया मातांनी भगवान शंकर आणि पार्वतीला जेवायला आमंत्रित केले. बालगणेशाला सोबत घेऊन पार्वती माताही कैलासावर आल्या. अनुसूया मातांनी पाकसिद्धी करून विविध पदार्थ तयार केले. जेवणाच्या वेळी गणेशाचे पोट भरलेले नव्हते, तेव्हा त्यांनी गोड पदार्थ हवे असल्याचे सांगितले. अनुसूया मातांनी त्यांच्यासाठी दिव्य मोदक तयार केले, जे गणेशाला अतिशय आवडले. तो २१ मोदक खाल्ल्यानंतर संतुष्ट झाला. या घटनेनंतर पार्वती माता आणि भक्तांमध्ये ही प्रथा पसरली, की गणेशाला प्रसन्न करण्यासाठी २१ मोदक नैवेद्य म्हणून अर्पण करावे. या कथेत सांगितलेले दिव्य मोदक म्हणजे आजच्या उकडीच्या मोदकाचे मूळ स्वरूप असावे असे गृहीत धरता येते.

दुसऱ्या कथेनुसार, कार्तिकेय आणि गणेश यांच्यात पृथ्वी प्रदक्षिणा कोण आधी पूर्ण करेल, याची स्पर्धा झाली. पार्वती मातांनी सांगितले की, विजेत्याला मोदकाचा बक्षीस मिळेल. हुशार गणेशाने आई-वडिलांना प्रदक्षिणा करून स्वतः विजेते ठरले आणि मोदकाचे पारितोषिक मिळवले.

या दोन्ही कथांमुळे मोदकाच्या गोड पदार्थाचा महत्त्वाचा तपशील उलगडतो आणि २१ मोदक का अर्पण केले जातात, याचे स्पष्टीकरण मिळते. भक्तांसाठी मोदक केवळ गोड पदार्थ नाही, तर भगवान गणेशाला प्रसन्न करण्याची एक पवित्र परंपरा आणि त्याचा दिव्य स्पर्श मानला जातो.