मधुमेह हा आजार पूर्वी प्रामुख्याने चाळिशीनंतर होणारा आजार मानला जात होता. मात्र, बदलती जीवनशैली, चुकीच्या आहाराच्या सवयी आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळे आता ३५ वर्षांखालील तरुणांमध्येही टाइप-२ मधुमेहाचा धोका वाढत आहे. याबाबत डॉक्टरांनी चिंता व्यक्त केली असून, वेळीच जीवनशैलीत बदल करण्याचे आवाहन केले आहे.

तज्ञांच्या मते, मधूमेह वाढण्यामागे सर्वात महत्त्वाचे कारण म्हणजे बिघडलेली जीवनशैली. नियमित व्यायामाचा अभाव, दिवसभर बसून काम करणे, फास्ट फूड, जंक फूड आणि गोड पेयांचे अतिसेवन यामुळे शरीरातील चयापचय प्रक्रियेवर परिणाम होतो. परिणामी, इन्सुलिनची कार्यक्षमता कमी होऊन रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढण्याचा धोका निर्माण होतो.

मधुमेह होण्यामागे चुकीच्या जीवनशैलीसोबतच आनुवंशिक कारणांचाही मोठा वाटा असतो. कुटुंबात आई-वडील किंवा जवळच्या नातेवाइकांना मधुमेह असल्यास तरुणांनी अधिक काळजी घेणे आवश्यक आहे. विशेषतः पोटाभोवती वाढणारी चरबी, लठ्ठपणा आणि शारीरिक निष्क्रियता यामुळे इन्सुलिन रेझिस्टन्सचा धोका वाढतो.

मधुमेहाची लक्षणे कोणती आहेत?

सुरुवातीला लक्षणे सहज ओळखता येत नाहीत. तथापि, वारंवार तहान लागणे, वारंवार लघवी होणे, थकवा, अचानक वजन कमी होणे आणि अंधुक दिसणे ही प्रमुख लक्षणे असू शकतात.

मधुमेह टाळण्यासाठी काय करावे?

• दररोज किमान ३० मिनिटे व्यायाम किंवा चालण्याची सवय लावा.

• जंक फूड आणि साखरयुक्त पेये टाळा.

• आहारात भाज्या, फळे आणि प्रथिनांचा समावेश करा.

• वजन आणि पोटाभोवतीची चरबी नियंत्रणात ठेवा.

• पुरेशी झोप घ्या आणि तणाव कमी करा.

• नियमित रक्तातील साखरेची तपासणी करा.

डॉक्टरांच्या मते, मधुमेहाची लक्षणे दिसण्याची वाट पाहू नये. वेळीच तपासणी आणि योग्य जीवनशैलीचा अवलंब केल्यास मधुमेहाचा धोका कमी करण्यास किंवा त्याला विलंब लावण्यास मदत होऊ शकते.