आजकाल रात्री उशिरा जेवण करणे ही अनेकांची लाइफस्टाइल बनली आहे. भारतीय घरांमध्ये रात्री १० किंवा ११ वाजता जेवणे सामान्य मानले जाते. लोक जेवल्यानंतर लगेच झोपायला जातात आणि वर्षभराचे ३६५ दिवस त्यांचा हाच रूटीन असतो. पण तुम्हाला माहीत आहे का की, उशिरा जेवण्याची ही सवय भविष्यात कर्करोगाच्या धोक्याशी जोडलेली असू शकते?

कॅन्सर आणि डिनरच्या वेळेतील संबंध

तज्ञांच्या मते, आपण रात्रीचे जेवण किती वाजता करतो, यावर बऱ्याच गोष्टी अवलंबून असतात की भविष्यात आपल्याला कर्करोगाचा धोका निर्माण होईल की नाही. एका संशोधनात असेही आढळून आले आहे की, जे लोक आपले रात्रीचे जेवण लवकर आटोपतात, त्यांच्यामध्ये काही विशिष्ट प्रकारच्या कर्करोगाचा धोका कमी असतो.

रात्री उशिरा जेवल्याने शरीरावर काय परिणाम होतो?

आपल्या शरीराचा चयापचय एक ठरलेल्या वेळेनुसार काम करतो. सकाळच्या वेळी शरीराची इन्सुलिन सेन्सिटिव्हिटी चांगली असते, तर दिवस मावळताना ती कमी होऊ लागते. इन्सुलिन हा रक्तातील साखरेचे नियंत्रण राखण्यास मदत करणारा हार्मोन आहे. जेव्हा शरीराची इन्सुलिन सेन्सिटिव्हिटी कमी होते, तेव्हा ग्लुकोज हाताळण्याची शरीराची क्षमता प्रभावित होते.

रात्री जेवून लगेच झोपल्यास काय होते?

कॅन्सर तज्ज्ञांच्या मते, जेव्हा तुम्ही रात्री जेवून लगेच झोपायला जाता, तेव्हा शरीराला अन्न पचवणे आणि रात्रीच्या वेळी होणारी शरीर दुरुस्तीची प्रक्रिया एकत्र करावी लागते. या समन्वयाच्या अभावामुळे कोणतेही एक काम व्यवस्थित पार पडत नाही. यामुळेच रात्री जेवून लगेच झोपल्यास अॅसिडिटी, पोटात जळजळ आणि गॅसची समस्या सतत राहू शकते. तसेच ही सवय शरीराच्या नैसर्गिक जैविकतेवर आणि ग्लुकोज मेटाबॉलिझमवर परिणाम करते.

इन्सुलिनची पातळी वाढल्याने कर्करोगाचा धोका कसा वाढतो?

जर शरीरात इन्सुलिनचा स्पाइक सतत कायम राहिला, तर शरीराच्या आत वाढीचे सिग्नल जात राहतात. जेव्हा ही प्रक्रिया वर्षानुवर्षे चालते, तेव्हा ती कर्करोगासारख्या यंत्रणेला प्रोत्साहन देऊ शकते. याचा अर्थ प्रत्येक वेळी जेवणानंतर इन्सुलिन वाढल्याने कॅन्सर होतोच असे नाही, परंतु दीर्घकाळ चाललेले हे चयापचयातील बदल चिंतेचा विषय ठरू शकतात.

संशोधनात काय समोर आले?

इंटरनॅशनल जर्नल ऑफ कॅन्सरद्वारे २०१८ मध्ये स्पेनमध्ये करण्यात आलेल्या एका संशोधनात कॅन्सर आणि रात्रीच्या जेवणाच्या वेळेमधील संबंधांचा अभ्यास करण्यात आला. संशोधकांना असे आढळले की, जे लोक रात्री साडेआठ वाजण्यापूर्वी आपले डिनर पूर्ण करतात आणि त्यांच्या जेवणात व झोपण्यात कमीत कमी दोन तासांचे अंतर असते, त्यांच्यामध्ये भविष्यात ब्रेस्ट कॅन्सर आणि प्रोस्टेट कॅन्सरचा धोका २० टक्क्यांपर्यंत कमी होतो.

कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी?

• रात्रीचे जेवण शक्यतो रात्री ८ किंवा ८:३० वाजेपर्यंत पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करा.

• जेवण आणि झोप यामध्ये कमीत कमी दोन तासांचे अंतर ठेवा.

• रात्रीच्या जेवणानंतर थोडावेळ चालण्याची सवय ठेवा.

टीप: या लेखात दिलेली माहिती केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे. आरोग्याशी संबंधित कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.