आर्थिक वर्ष २०२६ - २७ साठी आयकर विवरणपत्र (ITR) भरण्याची प्रक्रिया सुरू झाली असून यंदा आयकर विभागाने ई-फायलिंग पोर्टलवर एक महत्त्वाचा बदल केलेला आहे. आता ऑनलाइन ITR भरताना 'Receipts Not in the Nature of Income' नावाचा नवीन विभाग जोडला आहे. या बदलामुळे अनेक करदात्यांच्या मनात प्रश्न निर्माण झाला आहे की, कर्ज, वारसा हक्कातून मिळालेले पैसे किंवा नातेवाईकांकडून मिळालेली रक्कमही ITR मध्ये नमूद करावी लागणार का? असा प्रश्न पडलेला आहे. पुढील माहितीत यासंदर्भात जाणून घेऊयात.

तर कर्ज, वारसा हक्कातून मिळालेले पैसे किंवा नातेवाईकांकडून मिळालेली रक्कमही ITR मध्ये नमूद करावी लागते. याचा अर्थ या रकमेवर कर भरावा लागेल, असा अजिबात नाही. या नव्या विभागात अशा रकमेची माहिती द्यावी लागेल, जी तुमचं उत्पन्न मानली जात नाही. उदा. क किंवा इतर संस्थेकडून घेतलेले कर्ज, वारसा हक्कातून मिळालेली मालमत्ता किंवा रक्कम, काही विशिष्ट नातेवाईकांकडून मिळालेली आर्थिक मदत किंवा भेटवस्तू अशा व्यवहारांचा यात समावेश होऊ शकतो.

आयकर विभागाने हा बदल आर्थिक व्यवहार जास्त पारदर्शक करण्यासाठी केला आहे. त्यामुळे भविष्यात तुमच्या बँका व्यवहारांमध्ये किंवा मोठ्या रकमेबाबत शंका निर्माण झाल्याने त्याचे स्पष्टीकरण देणं सोपं जाईल.

महत्त्वाची बाब म्हणजे, हा नवीन विभाग सध्या फक्त ऑनलाइन ई-फायलिंग पोर्टल आणि ऑफलाइन JSON युटिलिटीमध्ये उपलब्ध आहे. अधिकृत ITR फॉर्मच्या PDF आवृत्तीत हा कॉलम दिसणार नाही. त्यामुळे ऑनलाइन रिटर्न भरताना तुम्हाला हा ऑप्शन दिसेल.